In Turkse hechtenis: Het gaat steeds slechter met Makbule en Hadi Özer

16 juli 2022
  • Noord-Koerdistan

Het gaat steeds slechter met Makbule en Hadi Özer in de Turkse gevangenis in Van. De 80-jarige en haar man, die een jaar jonger is, werden twee maanden geleden gearresteerd wegens vermeende “terroristische steun”, de dochter van het bejaarde echtpaar eist hun vrijlating.

Naime Özer wees op de slechte gezondheid van haar ouders, die meer dan twee maanden geleden in Van werden gearresteerd. Haar ouders Makbule en Hadi Özer konden nauwelijks voor zichzelf zorgen voordat ze werden gearresteerd, en ze moeten onmiddellijk worden vrijgelaten.

Makbule Özer en haar man Hadi werden op 9 mei gearresteerd in Van. De basis was een in februari van dit jaar bevestigde straf van 25 maanden gevangenisstraf wegens “ondersteuning van een terroristische organisatie”, waarmee de PKK wordt bedoeld. Het vonnis komt in verband met een vermoedelijke buitengerechtelijke executie van twee YPS-leden in juli 2018 na een schermutseling met de Turkse politie voor hun dood. Het incident vond plaats op 45 kilometer van waar de Özers woonden, maar ze werden destijds gearresteerd omdat ze de twee YPS-strijders zouden hebben gesteund.

Naime Özer zegt dat haar ouders niet aansprakelijk zijn vanwege hun hoge leeftijd en verschillende ziektes. Haar moeder kon nauwelijks lopen en werd voor haar arrestatie behandeld voor osteoporose, hoog cholesterol en diabetes. “Vanwege haar chronische ziekten moet ze op haar voeding letten. Sinds ze in de gevangenis zit, heeft ze ook last van hoge bloeddruk en hartproblemen. Mijn vader heeft een oogziekte en astma. Hun beide handen trillen nu”, meldt de bezorgde dochter.

Makbul Özer werd begin juli duizelig in de gevangenis en brak bij de val haar arm. “Ze werd daarna een nacht opgenomen in het ziekenhuis. Sindsdien krijgt ze twee keer per dag een infuus in de ziekenboeg. Mijn vader en moeder hadden zelfs thuis moeite om in hun onderhoud te voorzien. Ze zitten al zeventig dagen vast en maken het erg slecht in de gevangenis. Als ze daar langer blijven, gaat hun gezondheid nog verder achteruit”, zegt Naime Özer.

Achtergrond: Waarom werden Makbule en Hadi Özer gearresteerd?

23 juli 2018: In het district Ertemêtan (tr. Edremit) bestormen antiterreureenheden van de Turkse politie het huis van Makbule en Hadi Özer. Daar verbleven op dat moment zeventien mensen, waaronder vier minderjarigen. Het bejaarde echtpaar, drie familieleden en een kennis werden ongeveer drie uur lang geterroriseerd, beledigd, geslagen en bedreigd door de agenten. Vervolgens worden ze gearresteerd en gedurende twee dagen in politiehechtenis verhoord. De overdracht aan het verantwoordelijke parket vindt plaats op 26 juli. Şükran Yıldız, die op de dag van de inval de Özers bezocht, is gearresteerd wegens vermeend PKK-lidmaatschap. Makbule, Hadi, Medeni, Ubeydullah en Emrullah Özer worden vrijgelaten.

De achtergrond van de inval is een incident dat een week eerder plaatsvond in het district Rêya Armûşê (Ipekyolu), 45 kilometer naar het noordoosten. In de nacht van 15 juli 2018 voerden paramilitaire speciale eenheden van de Turkse politie een operatie uit in een huis aan de Yalım Erez-straat. Twee leden van de YPS (Civiele Beschermingseenheden) hadden zich daar verschanst. Pas later werd bekend dat het zou gaan om Metin Ünalmış (Numan Serhat) en Bilal Şimşek (Serhıldan Ararat). Beide strijders raakten aanvankelijk in een schermutseling met de operationele eenheden. De YPS sprak over twee doden en zes gewonden, de Turkse gouverneur sprak van slechts drie gewonde agenten. Alleen de twee mensen “die een illegale actie hebben voorbereid” zijn dood.

Bewoners legden destijds uit wat er gebeurde: “Omstreeks 12.00 uur werd de buurt afgezet met tientallen voertuigen. Omstreeks 12.20 uur werden twee schoten gehoord. Daarna was het een uur stil. Dit werd gevolgd door geweerschoten en twee explosies. Daarna gingen de schoten door tot 05:00 uur. Rond zes uur ’s ochtends trok de politie zich met hun tanks terug uit de buurt.” Mensenrechtenorganisaties hadden gesuggereerd dat Metin Ünalmış en Bilal Şimşek mogelijk buitengerechtelijk zijn geëxecuteerd toen hun munitie opraakte.

Diezelfde nacht werden meerdere arrestaties verricht. Op dat moment trof het de familie Şahin, die heel dicht bij de plaats delict woonde. Agenten vernielden met tanks het tuinhek van hun huis en mishandelden het gezin – waaronder twee 16-jarigen. De martelingen gingen door op het politiebureau. Slechts vier dagen later werden zes familieleden gearresteerd. Ook hier ging de beschuldiging over PKK-steun, met name over de YPS-strijders die zouden zijn geholpen. Er waren ook beschuldigingen als “zich verzetten tegen het staatsgezag” en “beledigende ambtenaren”. De martelingen gingen door in de gevangenis, naast afranselingen en schoppen, werden de getroffenen onderworpen aan vernederende naakte huiszoekingen. Pas eind 2019 konden alle gearresteerde personen van de familie Şahin de gevangenis verlaten. De provinciegouverneur sprak zijn veto uit over de opening van een prejudiciële procedure tegen 66 “folteraars” die betrokken zijn bij de Turkse politie.