Het probleem van vrede en democratie in de samenleving

25 augustus 2022

“Alleen zelfverdediging zal vrede mogelijk maken. Een vrede zonder zelfverdediging kan alleen een uitdrukking zijn van onderwerping en slavernij. Het liberalisme legt tegenwoordig aan samenlevingen en volkeren vrede op zonder zelfverdediging. Het eenzijdige spel van democratische stabiliteit en verzoening is niets anders dan een vijgenblad op de burgerlijke klassenoverheersing die door de strijdkrachten is bereikt. Het is niets anders dan een geheime staat van oorlog. De belangrijkste pijler in de kapitalistische ideologische hegemonie is het idee dat een echte vrede een vrede is die geen zelfverdediging vereist.” (Abdullah Öcalan)

In het vierde hoofdstuk van het boek “Sociology of Freedom” behandelt Öcalan het ontstaan ​​van de zogenaamde sociale kwestie. Daarin analyseert hij in totaal twaalf verschillende met elkaar verweven problemen van de samenleving: van macht en staat, tot ecologie, tot het vraagstuk van de democratie. Met de oorlog in Oekraïne is de kwestie van anti-militarisme internationaal opnieuw een actueel onderwerp. In dit verband hebben we al een fragment over militarisme gepubliceerd. We denken dat de analyses van Öcalan een waardevolle bijdrage leveren aan de vraag hoe de democratische krachten van de samenleving echte vrede kunnen bereiken. Het volgende is nog een aanvullend fragment met een herdefinitie van vrede en democratie door Öcalan:

Onder de vorige elf kopjes heb ik geprobeerd kort de problemen te beschrijven die de sociale natuur teisteren. Elk paradigma of sociale wetenschappen zullen alleen van nut zijn als het gebaseerd is op een analyse die rekening houdt met de hier aan de orde gestelde kwesties en antwoorden ontwikkelt. Anders zal er niets zijn om het te onderscheiden van traditionele of liberale retoriek (de kunst van woorden die overheersing verbergen). De algemene conclusie die ik heb getrokken is dat de bron van sociale problemen ligt in het gecombineerde effect, de overheersing en de kolonisatie van de onderdrukkende en uitbuitende monopolies. Ze exploiteren de sociale natuur (het bestaan ​​van de samenleving) en in het bijzonder de economische middelen die meerwaarde genereren. De problemen komen niet voort uit de natuur (eerste natuur) of een sociale factor (tweede natuur).

Samenlevingen kunnen niet overleven zonder sociale moraliteit en politiek, die factoren zijn die nodig zijn voor hun bestaan ​​(hun sociale structuur) en om de gemeenschappelijke zaken van de samenleving aan te pakken. De natuurlijke staat van de samenleving, haar bestaan, kan niet immoreel en apolitiek zijn. Als het morele en politieke weefsel van een samenleving niet goed is ontwikkeld of is ondermijnd, vervormd en verlamd, dan kan worden beweerd dat de samenleving wordt bezet en gekoloniseerd door verschillende monopolies, kapitaal, macht en de staat daaronder. Dit soort leven in stand houden is verraad aan en vervreemding van het eigen bestaan; het is om te bestaan ​​als een kudde, als goederen, waren en bezittingen onder monopolieoverheersing. Onder deze omstandigheden heeft de samenleving de natuurlijke essentie en bekwaamheid van een natuurlijke samenleving verloren of is ze achterhaald. Zo’n samenleving is gekoloniseerd of, erger nog, in alle opzichten eigendom geworden en heeft zichzelf overgelaten aan verval en armoede. Er zijn talloze samenlevingen die aan deze definitie voldoen, zowel historisch als nu. Degenen die zijn vergaan en vernietigd zijn veel groter dan de overlevenden.

Wanneer een samenleving niet langer instituties kan creëren en leiden die zinvolle morele en politieke leiding geven, is die samenleving bezweken voor onderdrukking en uitbuiting. Het bevindt zich in een “staat van oorlog”. Het is mogelijk om geschiedenis te definiëren als een ‘oorlogstoestand’ die door beschavingen tegen de samenleving wordt gevoerd. Wanneer moraliteit en politiek disfunctioneel zijn, staat er maar één weg open voor een samenleving: zelfverdediging. Een staat van oorlog is niets meer dan de afwezigheid van vrede. Als zodanig zal alleen zelfverdediging vrede mogelijk maken. Een vrede zonder zelfverdediging kan alleen een uitdrukking zijn van onderwerping en slavernij. Het liberalisme legt tegenwoordig aan samenlevingen en volkeren vrede op zonder zelfverdediging. Het eenzijdige spel van democratische stabiliteit en verzoening is niets anders dan een vijgenblad op de burgerlijke klassenoverheersing die door de strijdkrachten is bereikt. Het is niets anders dan een geheime staat van oorlog. De belangrijkste pijler in de kapitalistische ideologische hegemonie is het idee dat een echte vrede een vrede is die geen zelfverdediging vereist. “Heilige concepten” zijn door de geschiedenis heen gebruikt om dit idee uit te drukken. Religies, in het bijzonder beschaafde religies, stromen over van dergelijke concepten.

Vrede is alleen mogelijk en zinvol als de samenleving zichzelf kan verdedigen en haar morele en politieke karakter kan beschermen. Vrede, in het bijzonder de vrede waar Michel Foucault zo hard aan gewerkt heeft om te definiëren, zou op deze manier een aanvaardbare sociale uitdrukking kunnen krijgen. Vrede op een andere manier begrepen is niets anders dan een valstrik en een impliciete staat van oorlog voor alle volkeren en gemeenschappen. In de kapitalistische moderniteit zit het woord vrede vol valkuilen. Het gebruik van het woord zonder het correct te definiëren heeft veel nadelen. Laten we vrede opnieuw definiëren: vrede is noch de volledige uitbanning van de staat van oorlog, noch stabiliteit of de afwezigheid van oorlog onder de suprematie van één partij. Er zijn verschillende partijen bij elke vrede, en de volledige dominantie van de ene partij over de andere duidt en kan geen vrede aanduiden. Bovendien zullen wapens alleen zwijgen als er acceptatie is van het functioneren van de morele en politieke instellingen van de samenleving. Voor een principiële vrede moet aan de drie hierboven genoemde voorwaarden worden voldaan. Elke andere vrede zou zinloos zijn.

Laten we deze voorwaarden nader toelichten; ten eerste ligt een volledige ontwapening van de verschillende partijen niet op tafel, maar de conflicterende partijen moeten beloven elkaar niet aan te vallen, ongeacht het geschil. Militaire superioriteit zal niet worden nagestreefd. Alle partijen moeten het recht van de ander accepteren en respecteren om de middelen te behouden die nodig zijn om zijn veiligheid te waarborgen. Ten tweede staat de uiteindelijke superioriteit van de ene partij boven de andere niet op het spel. Hoewel het mogelijk is om stabiliteit en rust te bereiken onder de heerschappij van het geweer, kan dit geen vrede worden genoemd. Vrede staat alleen op de agenda als alle partijen ermee instemmen de oorlog te stoppen zonder dat een van de partijen gewapende superioriteit bereikt, ongeacht of ze gelijk hebben of niet. Ten derde, ongeacht de standpunten van de verschillende partijen, komen ze overeen om de morele (geweten) en politieke instellingen van samenlevingen te respecteren bij het aanpakken van de problemen die ten grondslag liggen aan het conflict. Dit is het raamwerk van wat wij een ‘politieke oplossing’ noemen. Een staakt-het-vuren dat geen morele en politieke oplossing omvat, kan geen vrede worden genoemd.

Democratische politiek is een centrale kwestie voor een principiële vrede. Wanneer de morele en politieke instellingen van de samenleving functioneren, is het natuurlijke resultaat het proces van democratische politiek. Degenen die vrede willen, moeten begrijpen dat vrede alleen kan worden bereikt als politiek gebaseerd op moraliteit een rol speelt. Om vrede te bereiken, is het essentieel dat ten minste één partij handelt op basis van democratische politiek. Anders zal het enige resultaat een “vredesspel” zijn dat wordt gespeeld in het belang van de monopolies. In die situatie speelt democratische politiek een cruciale rol. Alleen een dialoog tussen democratische krachten kan de macht en de staatstroepen weerstaan ​​en een zinvol vredesproces tot stand brengen. Zonder zo’n vrede, zelfs als de strijdende partijen (monopolies) de wapens een tijdje het zwijgen opleggen, blijft de staat van oorlog bestaan. Natuurlijk is er oorlogsmoeheid en economische moeilijkheden die voortvloeien uit logistieke behoeften, maar zolang deze moeilijkheden kunnen worden opgelost, zal de oorlog voortduren totdat één partij onbetwiste superioriteit bereikt. Het tot zwijgen brengen van wapens kan in deze context geen vrede worden genoemd, maar eerder een staakt-het-vuren dat een hevigere oorlog voorspelt. Wil een staakt-het-vuren tot echte vrede leiden, dan moet aan de drie voorwaarden die we hebben geschetst, worden voldaan.

Soms kan de kant die zich bezighoudt met zelfverdediging (de kant aan de rechterkant) beslissende superioriteit bereiken. Dit verandert niets aan de drie voorwaarden voor vrede. Zoals werd gezien met echt socialisme en veel legitieme nationale bevrijdingsstrijden, kan het onmiddellijk vestigen van je eigen heerschappij en staat om stabiliteit te verzekeren geen vrede worden genoemd. Dit is gewoon een externe monopolistische kracht vervangen door een interne kracht (staatskapitalisme of een nationale bourgeoisie). Het socialisme noemen verandert niets aan de fundamentele sociologische realiteit. Een principiële vrede is niet iets dat kan worden bereikt door de superioriteit van de macht en de staat. Als de macht en de staat, hoe ze zichzelf ook noemen (burgerlijk, socialistisch, nationaal, niet-nationaal) hun voordelen niet delen met de democratische krachten, dan zal vrede niet op de agenda staan. Uiteindelijk is vrede de voorwaardelijke verzoening van democratie en staat. De geschiedenis loopt over van de verhalen over de vele pogingen tot dergelijke voorwaardelijke verzoeningen. Er zijn principiële voorbeelden die standhouden en andere die zijn ingestort voordat de inkt op het verdrag droogde. Samenlevingen bestaan ​​niet alleen uit het vestigen van de macht en de staat. Welke beperkingen er ook aan de samenleving worden opgelegd, tenzij ze volledig wordt vernietigd, zal ze blijven leven in overeenstemming met haar eigen morele en politieke identiteit. Hoewel dit geen focus van de geschreven geschiedenis is, is dit de essentiële realiteit van het leven.

De samenleving moet niet worden gezien als een verhaal over macht en de staat. Integendeel, het zien van de samenleving als de beslissende natuur zou bijdragen aan de vorming van meer realistische sociale wetenschappen. Hoe groot of rijk macht en staten ook worden, inclusief kapitaalmonopolies (zoals de farao en Croesus) of hun huidige beestachtige erfgenamen (de nieuwe Leviathan), ze kunnen de samenleving nooit elimineren. Omdat het uiteindelijk de samenleving is die over hun beslist, en degenen waarover besloten wordt, kunnen nooit degenen vervangen die over hun beslissen. Zelfs de spectaculaire en onovertroffen mediapropaganda van de huidige heersers kan dit feit niet verdoezelen. Aan het eind van de dag zijn ze de meest ellendige en meelijwekkende krachten die spelen dat ze reuzen zijn. Daarentegen kan de menselijke samenleving niet worden ontdaan van haar betekenis als de meest wonderbaarlijke schepping van de natuur.