Tientallen arrestaties bij hardhandig politieoptreden tegen gerechtigheidswake in Istanbul

18 december 2022
  • Turkije

Met een mars in de wijk Kadıköy in Istanbul zouden familieleden van gevangenen zondag hun gerechtigheidswake beëindigen. Maar de politie voerde hetzelfde ritueel uit dat ze al maandenlang week na week doen om te voorkomen dat het publiek wordt geïnformeerd over de situatie in de gevangenissen van het land. Sinds afgelopen maart gaat het initiatief de straten van Istanbul op om hun zaak zichtbaar en gehoord te maken: de vrijlating van ernstig zieke gevangenen en degenen die nog steeds vastzitten omdat ze ondanks het uitzitten van hun straf geen berouw hebben getoond. Maar bijna elke betoging van de groep, die voornamelijk bestaat uit moeders die vechten voor het leven van hun gevangengenomen kinderen, is gewelddadig onderdrukt sinds de vreedzame actie begon.

Nee tegen isolatie

“Vrijheid voor alle zieke gevangenen en gevangenen die ondanks het uitzitten van hun gevangenisstraf niet zijn vrijgelaten – hef het isolement op” was het motto van de mars ter gelegenheid van de eindfase van de gerechtigheidswake, waartoe werd opgeroepen door organisaties van solidariteit met gevangenen, de alliantie  Verenigde Krachten van Verzet (BMG) en de Democratische Volkspartij (HDP) naast het initiatief van de nabestaanden. Thematisch gingen de oproepen en mobilisaties voor deze demonstraties ook over de afwijzing van eenzame opsluiting op het Turkse gevangeniseiland Imrali, die Abdullah Öcalan en zijn drie medegevangenen Ömer Hayri Konar, Hamili Yıldırım en Veysi Aktaş treft, evenals de vraag naar contact tussen de Imrali-gevangenen en hun buitenwereld.

Geweld tegen mediawerkers

De politie heeft in de vroege ochtend het centrum van Kadıköy afgezet. Vooral in de zijstraten rond de startpunten van de mars patrouilleerden anti-oproereenheden van de politie, gepantserde voertuigen en transportvoertuigen werden op tal van punten in stelling gebracht. De eerste aanval op demonstranten vond plaats aan het eindpunt van de snelle doorvoerlijn Söğütlüçeşme. De politie bestormde zonder waarschuwing de menigte en verrichtte de eerste arrestaties. Verschillende journalisten, die eerder waren achtervolgd door agenten in burger, werden met geweld van het plein geduwd. Het is nog onduidelijk hoeveel mensen hier zijn vastgehouden.

“Wij willen ze levend terug”

Ondertussen marcheerde een grotere menigte van enkele honderden mensen door de Kurbağalıdere-straat en riepen slogans als “Lang leve het verzet in de gevangenissen”, “Lang leve leider Öcalan”, “Wet, gerechtigheid” en “Nee tegen isolatie”. Activist Kumri Akgül, zus van Erdal Özel, een gevangene geïsoleerd in een isoleercel in Tekirdağ, sprak enkele ontroerende woorden: “Stop de dood in gevangenissen! We willen dat onze dierbaren leven en we kunnen het niet langer verdragen om ze op zijn best in een doodskist uit de kerkers van dit land te zien komen. We willen gerechtigheid – overal.”

Vredesmoeders geschopt

De politie zette tijdens de toespraak van Akgül de demonstratie af en vormde een dreigende omsingeling zodat er geen mensen meer het gebied in konden. Terwijl de menigte rond de omsingeling steeds sneller groeide, stormde de politie de menigte binnen. Het waren vooral gevangenen en leden van het Vredesmoeders-initiatief die werden aangevallen. Agenten rukten van sommigen van hen de witte hoofddoek af – hun kenmerkende teken en symbool van moederschap en rouw – en gaven hen potentieel levensbedreigende schoppen terwijl ze nog op de grond lagen. Tientallen mensen werden vastgehouden en met hun handen op hun rug vastgebonden voordat ze over de vloer werden gesleept en naar het gevangenentransportbusje werden gebracht. Gevangene Zeynep Calıhan werd naar het ziekenhuis gebracht met vermoedelijk een gebroken been.

Ferhat Encü in het gezicht geschopt

De politie veroorzaakte een verdere escalatie toen leden van de HDP protesteerden tegen het gewelddadige optreden. HDP Istanbul-covoorzitter Ferhat Encü werd voor de camera in het gezicht geslagen en parlementslid Hasan Özgüneş werd beledigd. Mehmet Zeki Kaya, cameraman van de oppositiezender Artı TV, die de scènes vastlegde, werd vastgehouden en correspondent Umut Taştan werd door de politie in elkaar geslagen.

Tientallen aangehouden

Ondertussen slaagde de politie er pas na verschillende pogingen in om de nog steeds aan de gang zijnde demonstratie van de gevangenenleden op te breken. Volgens de laatste informatie zijn er ongeveer 50 mensen in politiehechtenis genomen, die niet allemaal bij naam bekend zijn.