- Turkije
Alevitische organisaties uit Turkije hebben tijdens een bijeenkomst bij de grensovergang Yayladağı de internationale gemeenschap opgeroepen tot actie. Aanleiding hiervoor is het escalerende geweld tegen Alawieten in Syrië, dat volgens de initiatiefnemers een systematische aanpak met genocidale trekken is.
Vertegenwoordigers uit Hatay, Adana en Mersin, waaronder talrijke maatschappelijke organisaties en verenigingen, kwamen bijeen voor de actie bij de Turks-Syrische grensovergang. De groep eiste onder meer de opening van een humanitaire hulpcorridor, de instelling van een onafhankelijke onderzoekscommissie en internationale reacties op de aanhoudende aanvallen.
“Systematische aanvallen op alawieten”
De gezamenlijke verklaring werd voorgelezen door Hamit Karaoğullarından, voorzitter van de Solidariteitsvereniging van Arabische Alevieten (AHAD-DER). Hij vertelde over aanvallen op alawitische dorpen in Syrië sinds de islamitische HTS-regering in december 2024 aan de macht kwam, over moorden op burgers, verkrachtingen, ontvoeringen en de vernietiging van religieuze plaatsen. “Deze aanvallen maken deel uit van een gepland en systematisch vernietigingsbeleid dat gericht is tegen een geloofsgemeenschap”, aldus Karaoğullarından. Hij trok parallellen met eerdere gewelddadigheden tegen alevieten in Turkije, bijvoorbeeld in Gurgum (tr. Maraş), Çorum en Sêwas (Sivas), en bekritiseerde de aanhoudende straffeloosheid en het stilzwijgen van de staat en de samenleving.
Oproep tot opheldering en internationale actie
Tot de concrete eisen van de alevitische organisaties behoren:
▪ Oprichting van een onafhankelijke onderzoekscommissie met deelname van mensenrechtenorganisaties, academici, religieuze gemeenschappen en politici – bijvoorbeeld onder auspiciën van het Turkse parlement
▪ Onmiddellijke beëindiging van de aanvallen op alawieten in Syrië
▪ Instelling van veilige humanitaire corridors voor alawieten en andere bedreigde minderheden
▪ Afstand nemen van sektarische politiek in de regio
▪ Duidelijke interventie van de Verenigde Naties en internationale organisaties
“Wie zwijgt, maakt zich medeplichtig”
Mustafa Aslan, voorzitter van de Alevi-Bektaşi-federatie, sprak zich in duidelijke bewoordingen uit tegen de Turkse regering. Hij beschuldigde Ankara ervan groeperingen in Syrië te hebben gesteund die nu bloedbaden onder alawieten plegen. “Deze daders zijn in Turkije opgeleid, gesteund en groot gemaakt. Wie hen vandaag niet tegenspreekt, maakt deel uit van hun misdaad”, aldus Aslan. “We roepen al een jaar lang: er vindt een bloedbad plaats in Syrië! De wereld mag niet langer wegkijken.”
Parlementsleden en burgemeesters eisen commissie
Celal Fırat, parlementslid van de DEM-partij, verklaarde dat zijn fractie het onderwerp meerdere keren in het parlement aan de orde had gesteld, maar dat initiatieven om een partijoverschrijdende commissie op te richten waren afgewezen. “Er is een delegatie van parlementsleden en maatschappelijke organisaties nodig om ter plaatse een beeld te krijgen van de situatie”, aldus Fırat. Ook Emrah Karaçay (TIP), burgemeester van Samandağ, noemde de gebeurtenissen in Syrië een poging tot culturele en religieuze genocide: “Een volk, een geloof moet worden uitgeroeid. We zullen ons verzet hiertegen versterken.”
Samenwerking tussen maatschappelijke organisaties
Het protest kreeg ook brede steun van maatschappelijke groeperingen. Seda Yüce, woordvoerster van de Europese Federatie van Arabische Alevieten, noemde de gebeurtenissen in Syrië misdaden tegen de menselijkheid en eiste een einde aan het selectieve mensenrechtenbeleid: “Het leven van alevieten en alawieten is niet onderhandelbaar. Deze misdaden zullen niet worden vergeten en zullen niet ongestraft blijven.”
Mert Titiz, medevoorzitter van de Socialistische Wederopbouwpartij (SYKP), sprak over de noodzaak van een gezamenlijke frontvorming van alle progressieve krachten, waaronder democraten, socialisten, Koerden en religieuze minderheden, tegen het huidige gewelddadige beleid. Çetin Yalçınkaya, vertegenwoordiger van het Platform voor Werk en Democratie in Antakya, riep op tot een inclusief politiek model voor Syrië: “Een vreedzaam Syrië heeft gelijkheid, participatie en het einde van alle sektarische en discriminerende politiek nodig.”
Opmerking: in het Turks wordt er geen taalkundig onderscheid gemaakt tussen “Alevitentum” en “Alawitentum”, maar het zijn twee verschillende religieuze gemeenschappen.
