- Turkije
De medevoorzitter van de DEM-partij, Tuncer Bakırhan, heeft aan het begin van het nieuwe parlementaire jaar opgeroepen tot concrete stappen in het proces voor vrede en een democratische samenleving. De Raad voor Ontwapening en Strategische Coördinatie moet onder leiding van de Koerdische vertegenwoordiger Abdullah Öcalan zijn werkzaamheden aanvangen. Tegelijkertijd moeten de voorwaarden worden geschapen zodat Öcalan vrij kan werken, gesprekken kan voeren en kan communiceren.
Bakırhan sprak zich uit tijdens de eerste fractievergadering van de DEM-partij in het nieuwe parlementaire jaar. Een aanzienlijk deel van zijn toespraak wijdde hij aan het vredesproces en de politieke en juridische stappen die volgens hem nu noodzakelijk zijn. „Concrete daden zeggen meer dan duizend woorden”, aldus Bakırhan. Wederzijds vertrouwen kan alleen ontstaan als de ontwikkelingen tot nu toe nu worden gevolgd door praktische stappen.
Ontwapening vereist een juridische basis
Bakırhan beschreef het vredesproces als een weegschaal met twee schalen. Ontwapening moet gepaard gaan met juridische waarborgen. „Als op de ene schaal het neerleggen van de wapens wordt gelegd, moet op de andere het recht worden gelegd. Want ontwapening is een kwestie die een juridische tegenhanger nodig heeft”, aldus de Koerdische politicus. Hetzelfde geldt voor de ontbinding van de Arbeiderspartij van Koerdistan (PKK). Belemmeringen voor de erkenning van democratische rechten en juridische garanties moeten worden weggenomen. „Als aan de ene kant de ontbinding staat, moeten aan de andere kant juridische garanties en beleid staan.“ Daarmee moeten de politieke en juridische kant van het proces nu net zo concreet worden als de reeds genomen stappen van de Koerdische vrijheidsbeweging.
Coördinatieraad moet onder leiding van Öcalan werken
Bakırhan kent een centrale rol toe aan de Raad voor Ontwapening en Strategische Coördinatie. De voor het proces opgerichte organen en commissies moeten hun taken nu in de praktijk uitvoeren. „Deze raad moet zo snel mogelijk onder de coördinatie van de heer Öcalan aan de slag gaan“, verklaarde Bakırhan. Daarvoor moeten Öcalans voorwaarden voor „vrij werken, gesprekken en communicatie“ worden gewaarborgd. Tegelijkertijd moet het hem mogelijk worden gemaakt om regelmatig contact op te nemen met de partijen die relevant zijn voor het proces.
De eis om passende werk- en communicatievoorwaarden voor Öcalan vormt al geruime tijd een van de centrale punten van de DEM-partij in het vredesproces. Zijn rol mag niet alleen worden erkend zonder tegelijkertijd de voorwaarden te scheppen waardoor hij deze in de praktijk ook daadwerkelijk kan vervullen.
De toezichtcommissie moet haar werkzaamheden aanvangen
Bakırhan riep tegelijkertijd het parlement op zijn verantwoordelijkheid te nemen. De in de kaderwet voorziene toezichtcommissie moet onmiddellijk worden ingesteld. Deze commissie moet de uitvoering van het proces volgen, opkomende problemen aanpakken, gesprekken voeren met de betrokken partijen en de nodige wettelijke regelingen in gang zetten. „Wij als DEM-partij zijn bereid om verantwoordelijkheid te nemen”, zei Bakırhan. Ook alle andere partijen worden opgeroepen om in dit historische proces verantwoordelijkheid te nemen.
„Niemand heeft het recht om de hoop op vrede te verspillen“
Bakırhan ging bovendien in op de twaalfde herdenking van de gebeurtenissen van 6 tot en met 8 oktober 2014. Hij omschreef deze periode als „een zeer donkere tijd“ en eiste dat de verantwoordelijken voor de sterfgevallen van destijds worden opgespoord. Twaalf jaar later zijn de gebeurtenissen nog steeds niet opgehelderd. Tegelijkertijd moeten de politici die in het kader van het Kobanê-proces gevangen zitten, worden vrijgelaten. „Onze vrienden tegen wie in het Kobanê-complotproces is opgetreden, moeten eindelijk hun vrijheid terugkrijgen.“
Bakırhan uitte verder kritiek op de regering vanwege beschuldigingen van corruptie, toegangsbeperkingen voor de media, de detentie van journalisten, feminicide en het voortdurende onrecht als gevolg van de noodverordeningen (KHK). Het is nu van cruciaal belang om het vredesproces zodanig voort te zetten dat het aan de verwachtingen van de samenleving voldoet. Bakırhan waarschuwde ervoor om de huidige fase in onzekerheid te laten voortduren: „Niemand heeft het recht om de hoop op vrede in onzekerheid te laten verslinken en de verwachtingen van de samenleving steeds verder uit te stellen.“
