- Noord-Koerdistan
Mijnbouw, waterkracht en geothermie grijpen in de Noord-Koerdische provincie Çewlîg (Tr. Bingöl) steeds dieper in op de ecosystemen en de bestaansmiddelen van de bevolking. Watergebieden, bossen, weidegronden en landbouwgrond worden ontsloten voor industriële projecten, terwijl met name in de dorpen de vormen van landbouw en veeteelt die generaties lang zijn gegroeid, onder druk komen te staan. Canfidal Boldaş, milieu-ingenieur en secretaris van de provinciale coördinatieraad van de kamersvereniging TMMOB in Çewlîg, ziet achter deze ontwikkeling geen op zichzelf staande afzonderlijke projecten. Mijnbouw en water-, zonne-, wind- en geothermische energiecentrales maken volgens hem deel uit van een beleid dat de natuur en leefgebieden ondergeschikt maakt aan economische belangen.
„Ecocidebeleid“
„Al deze activiteiten maken deel uit van een beleid van ecocide“, zei Boldaş tegen ANF Nieuwsagentschap. Bij de planning zouden de gevolgen voor de natuur en de bevolking grotendeels buiten beschouwing worden gelaten. De projecten zouden vooral dienen om winst te genereren voor binnen- en buitenlandse bedrijven of joint ventures die nauwe banden hebben met het heersende systeem. Hieraan zouden ontwikkelingen zoals ontbossing en ontvolking verbonden zijn. Juist in een regio die rijk is aan bovengrondse en ondergrondse hulpbronnen, zijn deze processen onlosmakelijk met elkaar verbonden.
Traditionele bestaansmiddelen verdwijnen
Çewlîg wordt van oudsher sterk gekenmerkt door landbouw en veeteelt. Juist deze economische en levenswijze wordt steeds meer beperkt door de uitbreiding van industriële projecten, legde Boldaş uit. „Weiden, bossen, akkers, landbouwgrond en ecologisch waardevolle gebieden in de leefomgeving van de bevolking worden vernietigd.” Daardoor verdwijnen ook geleidelijk aan de voorwaarden voor de huidige productiemethoden. Landbouw en veeteelt zouden op veel plaatsen tot stilstand komen, aldus de deskundige. Voor hem is de ecologische kwestie daarom direct verbonden met de sociale toekomst van de regio. Als weiden, water, bodems en bossen worden vernietigd, gaat het niet alleen om het verlies van natuurgebieden. „Tegelijkertijd wordt de materiële basis weggenomen waarmee de mensen in hun dorpen kunnen blijven wonen.“
Bedrijfswinsten boven bestaansmiddelen
In de huidige politiek zouden de economische belangen van bedrijven zwaarder wegen dan de levensomstandigheden van de bevolking, bekritiseerde Boldaş. „Als de leefomgevingen van de mensen worden opgeofferd aan het industrialisme en hun bestaansmiddelen worden vernietigd, stort ook het ecosysteem van het leven in.“ De ontvolking van de regio zou daarbij zelf onderdeel zijn van het door hem beschreven ecocidebeleid. Vanwege de rijkdom aan natuurlijke hulpbronnen zou een wegtrekken van de bevolking zowel de economische uitbuiting ervan als ingrepen op het gebied van veiligheidsbeleid vergemakkelijken. Pogingen om deze ingrepen te rechtvaardigen met zogenaamd ecologische concepten binnen het bestaande economische systeem, kunnen dit verband niet verhullen.
„Zij noemen het investering, wij zien vernietiging”
Boldaş levert met name scherpe kritiek op de taal waarmee mijnbouw- en energieprojecten worden gelegitimeerd: „Jullie noemen het investering, wij zien vernietiging. Jullie noemen het productie, wij zien plundering. Jullie noemen het ontwikkeling, wij zien vernietiging.“ Wanneer dorpen en hele regio’s op deze manier worden overgeleverd aan kapitaalgroepen, verdwijnen de bestaansmiddelen van de mensen steeds verder. „Leefgebieden worden onbewoonbaar en uiteindelijk blijft voor velen alleen migratie over.“ Deze ontwikkeling betekent voor de getroffenen vaak dat ze de plaatsen moeten verlaten waar ze zijn geboren en opgegroeid. Ze worden gedwongen naar steden of regio’s te trekken waarmee ze vaak geen enkele band hebben en waar hun economische toekomst onzeker is.
Verzet tegen de vernietiging van leefgebieden
Tegelijkertijd ziet Boldaş een groeiend verzet tegen de ingrepen. Overal waar leefgebieden worden bedreigd, laten mensen hun afkeuring blijken – vaak samen met milieuorganisaties en andere maatschappelijke krachten. Op deze protesten volgt echter nauwelijks een passende reactie van overheidsinstellingen. „Ik kan niet zeggen dat er een overheidsinstantie is die positief reageert op deze bezwaren en protesten.” Toch zouden zowel gemeenten als overheidsinstellingen mogelijkheden hebben om leefgebieden te beschermen. Er is behoefte aan een beleid dat zich ten opzichte van bedrijven en kapitaalbelangen aan de kant van de bevolking schaart. „Maar dat zien we noch in Çewlîg, noch in andere Koerdische steden.”
„Productie mag niet ten koste gaan van de bevolking“
Boldaş trekt daarbij niet in principe de noodzaak van productie in twijfel. Het is veeleer van doorslaggevend belang waar, hoe en ten koste van wie er wordt geproduceerd. Projecten mogen noch de bestaans- en inkomensbronnen van de bevolking vernietigen, noch ontbossing in de hand werken. Bossen, weiden, graslanden en andere ecologisch belangrijke gebieden moeten worden beschermd. Evenmin mogen water, bodem en lucht worden vervuild. „Productie mag in geen enkel opzicht leiden tot een resultaat dat tegen de bevolking is gericht“, aldus Boldaş. Het uitgangspunt moet veeleer de bescherming van hun leefgebieden, bestaansmiddelen, water, bodem en lucht zijn. „Anders is wat er ontstaat geen ontwikkeling, maar de vernietiging van de natuur en het leven.”
Bron: ANF
