Er blijft internationale steun komen voor het proces voor vrede en een democratische samenleving dat onder leiding van Abdullah Öcalan wordt gevoerd. Deskundigen en prominenten uit verschillende maatschappelijke sectoren benadrukken in hun verklaringen dat het proces een historische kans biedt voor een democratische oplossing van de Koerdische kwestie en voor de democratisering van Turkije, en zij onderstrepen dat de Turkse staat zijn verantwoordelijkheid moet nemen in reactie op de stappen die door de Koerdische vrijheidsbeweging zijn gezet.
Massimiliano De Conca, algemeen secretaris van de regio Lombardije van de Italiaanse Federatie van Onderwijsmedewerkers, gaf in een interview met ANF Nieuwsagentschap zijn mening over het lopende proces voor een democratische oplossing van de Koerdische kwestie.
De houding van de Turkse staat ten aanzien van het proces is onaanvaardbaar
De Conca merkte op dat het proces, vanwege de houding van de Turkse staat, momenteel niet meer is dan een dialoog en niet op voet van gelijkheid plaatsvindt. Hij zei dat het onaanvaardbaar is dat de Turkse staat de kwestie nog steeds benadert vanuit de logica van terrorismebestrijding. De Conca vervolgde: “De boodschap van de Turkse staat komt in wezen hierop neer: ‘Jullie zijn een terroristische organisatie, dus jullie moeten jezelf ontbinden en je weer onder Turkse soevereiniteit scharen. We staan enkele hervormingen toe, maar die zijn pas mogelijk nadat jullie onvoorwaardelijk de wapens hebben neergelegd.’ Kortom, dit is de situatie waarin we zijn beland. Ik denk dat de aanpak van Ankara kan worden verklaard door politiek opportunisme. Erdoğan wil het proces ook gebruiken om zijn eigen macht te behouden. Daarom wordt het vredesproces omgevormd tot een instrument voor het consolideren van persoonlijke macht in plaats van een project van democratisch compromis.
De Turkse staat streeft er in toenemende mate naar om dit proces niet te structureren als een onderhandelde vrede, maar als het opleggen van overgave aan de Koerden. Deze opvatting moet worden losgelaten. Ik ben van mening dat het vredesproces via andere wegen, instrumenten en methoden moet worden ondersteund en aangemoedigd.”
De ontbinding van de PKK betekent niet dat de Koerdische kwestie is opgelost
De Conca benadrukte dat het feit dat de PKK zichzelf ontbindt, niet betekent dat de Koerdische kwestie is opgelost. „De ontbinding van de PKK als gewapende structuur zal op korte termijn waarschijnlijk onomkeerbaar zijn. De Koerdische kwestie is dat echter niet. Het verlangen naar vrede is oprecht, maar de noodzakelijke voorwaarden voor duurzame vrede zijn nog niet aanwezig. In het beste geval kan het proces leiden tot een opschorting van het actieve conflict. Het structurele probleem blijft echter onopgelost.
Met andere woorden, de PKK zal niet terugkeren als gewapende speler. Maar bij gebrek aan echte democratische hervormingen zullen de Koerden wellicht andere kanalen en bewegingen vinden – en dat zullen ze hoogstwaarschijnlijk ook doen – om hun eisen vreedzaam te uiten, eisen die Turkije nog steeds weigert te erkennen. Dit is belangrijk en noodzakelijk”, zei hij.
De vrijheid van Öcalan is cruciaal
De Conca zei dat de vrijlating van Abdullah Öcalan een fundamentele stap zou zijn om het proces te versnellen en voegde eraan toe: “Het blijft onduidelijk waarom Öcalan vandaag de dag nog steeds in de gevangenis wordt vastgehouden, ook al is hij onbetwistbaar de enige politieke figuur die in staat is om vredesbemiddeling voor beide partijen te voeren. Öcalan is een sterke en invloedrijke stem met het vermogen om alle Koerden te leiden. Tegelijkertijd toonde hij vastberaden realisme toen hij in februari 2025 de strategische koerswijziging van de PKK aankondigde. Dit betekende een politiek keerpunt waarbij de beweging zich ontwikkelde van louter een verzetsbeweging tot een politieke beweging gericht op vrede.
Ik ben van mening dat de internationale gemeenschap objectiever te werk moet gaan en de Turkse regering moet aansporen om haar toezeggingen na te komen, met name door vast te stellen welke grondwetshervormingen vandaag de dag nodig zijn om het vredesproces te versterken en te consolideren.”
Öcalan moet worden erkend als hoofdonderhandelaar
De Conca verklaarde dat de eis van de Koerdische Vrijheidsbeweging om de status van Abdullah Öcalan als hoofdonderhandelaar te erkennen begrijpelijk is en iets is dat de staat moet uitvoeren. “De eis dat Öcalan wordt erkend als hoofdonderhandelaar is heel duidelijk en gepast. Öcalans historische oproep heeft het proces tot dit punt gebracht. Geen enkele andere leider binnen de beweging heeft dit niveau van symbolisch gezag. Maar er is ook een politieke dimensie. Öcalan erkennen als hoofdonderhandelaar betekent erkennen dat er een tegenpartij aan de andere kant is; dat wil zeggen, accepteren dat het conflict niet louter een ‘terreur’-kwestie is die moet worden uitgeroeid, maar een politieke aangelegenheid waarover moet worden onderhandeld. In die zin is erkenning uiterst belangrijk,” zei hij.
Ik ben van mening dat de internationale gemeenschap objectiever te werk moet gaan en de Turkse regering moet aansporen om haar toezeggingen na te komen, met name door vast te stellen welke grondwetshervormingen vandaag de dag nodig zijn om het vredesproces te versterken en te consolideren.”
Öcalan moet worden erkend als hoofdonderhandelaar
De Conca verklaarde dat de eis van de Koerdische Vrijheidsbeweging om de status van Abdullah Öcalan als hoofdonderhandelaar te erkennen begrijpelijk is en iets is dat de staat moet uitvoeren. “De eis dat Öcalan wordt erkend als hoofdonderhandelaar is heel duidelijk en gepast. Öcalans historische oproep heeft het proces tot dit punt gebracht. Geen enkele andere leider binnen de beweging heeft dit niveau van symbolisch gezag. Maar er is ook een politieke dimensie. Öcalan erkennen als hoofdonderhandelaar betekent erkennen dat er een tegenpartij aan de andere kant is; dat wil zeggen, accepteren dat het conflict niet louter een ‘terreur’-kwestie is die moet worden uitgeroeid, maar een politieke aangelegenheid waarover moet worden onderhandeld. In die zin is erkenning uiterst belangrijk,” zei hij.
Dit moet echter worden gezien in het kader van het toetredingsproces van Turkije tot de Europese Unie. Turkije is al sinds 1949 officieel kandidaat. Later vertraagden de onderhandelingen en kwamen ze in feite tot stilstand om belangrijke redenen: de onderdrukking van de Koerdische minderheid, de weigering om de Armeense genocide te erkennen en de kwestie-Cyprus. Daarom beschikt de EU over drukmechanismen tegen Turkije. Deze moeten worden ingezet. Als Turkije vooruitgang wil boeken op de weg naar de EU, moet het worden verplicht minderheden te erkennen en hun rechten binnen het land te waarborgen. Dit betekent het erkennen van mensenrechten, iets wat Turkije vaak negeert. Daarnaast kan en moet de Europese Unie het Koerdische maatschappelijk middenveld rechtstreeks ondersteunen door mensenrechtenorganisaties, Koerdische democratische partijen en soortgelijke groeperingen te financieren.
Met andere woorden, de Europese Unie zou de rol van garant moeten spelen in het ontwapeningsproces. De EU heeft nog geen officiële toezichthoudende rol gevraagd, maar een dergelijke rol zou noodzakelijkerwijs invloed op Ankara en zijn beleid creëren.”
Het PKK op de terroristenlijst houden is zinloos
De Conca benadrukte ook dat het onbegrijpelijk is dat de EU de Vrijheidsbeweging nog steeds op haar lijst van terroristische organisaties houdt, ondanks de ontbinding van de PKK. Hij verklaarde dat het onaanvaardbaar is om een beweging die herhaaldelijk haar inzet voor vrede heeft getoond, op deze manier te bestempelen. De Conca zei: „Ten eerste is de PKK nooit een ‘terroristische’ organisatie geweest. We hebben het over een beweging die de gewapende strijd heeft afgezworen en met haar ontbinding een ingrijpende transformatie in haar ideologie en politiek heeft laten zien. Ze heeft zich nu bewezen als een kracht voor vrede en een democratische speler. Daarom is het eerste wat er moet gebeuren, de PKK van deze lijst van ‘terroristische’ organisaties schrappen.
Want vandaag de dag is er geen rechtvaardiging om een structuur die de gewapende strijd heeft opgegeven als ‘terroristisch’ te bestempelen. Integendeel, de PKK is een sterke en betrouwbare partij in het vredesproces geworden.”
