- Duitsland
Met oproepen tot een waardige vrede in Koerdistan, de bescherming van Dersim (Turkse naam: Tunceli) tegen uitbuiting en een versterking van de democratische rechten is zaterdag het 16e Europese Dersim-cultuurfestival in Frankfurt am Main ten einde gekomen. Duizenden bezoekers kwamen vrijdag en zaterdag bijeen in het Rebstockpark. Het festival stond dit jaar in het teken van het motto “Samen voor een democratisch en autonoom Dersim”. Naast concerten, geloofsceremonies en culturele optredens stonden politieke debatten over de Koerdische kwestie, de toekomst van Dersim, migratie-ervaringen in de diaspora en de ontwikkelingen in het Midden-Oosten centraal tijdens het evenement.
“We willen een waardige vrede”
Een van de belangrijkste sprekers op het festival was Hüseyin Mat, voorzitter van de Alevitische Gemeenschap Duitsland (AABF). In zijn toespraak benadrukte hij het belang van sociale cohesie binnen de alevitische gemeenschap en sprak hij zich uit tegen pogingen om alevieten en mensen uit Dersim te misbruiken voor politieke belangen. “We willen een waardige vrede”, zei Mat tegen de festivalbezoekers.
Tegelijkertijd benadrukte Mat het recht op gelijkwaardige participatie en democratische inspraak. De gemeenschap laat zich niet intimideren en zal zich ook niet laten gebruiken als pion in politieke machtsstrijd. Verwijzend naar de geschiedenis van Dersim verklaarde Mat dat niemand de bevolking van de regio op de knieën zal kunnen dwingen. De roep om vrede moet gepaard gaan met gelijkwaardigheid, erkenning en democratische rechten.
„Dersim behoort toe aan de bevolking van Dersim”
DEM-parlementslid Ayten Kordu waarschuwde in haar toespraak voor de gevolgen van het staatsbeleid inzake mijnbouw en infrastructuur in Dersim. De aanvallen op de natuur zouden deel uitmaken van bredere ingrepen in de culturele, taalkundige en religieuze identiteit van de regio. “De maatregelen die in Dersim worden doorgevoerd, liggen in de lijn van de politieke praktijken die ook in andere delen van Koerdistan worden toegepast. Door mijnbouwprojecten en ingrepen in het landschap wordt niet alleen de natuur bedreigd, maar ook het culturele en spirituele erfgoed van de regio”, benadrukte Kordu.
De politica wees ook op de aanhoudende discussie over het lot van de sinds 2020 vermiste en vermoedelijk vermoorde studente Gülistan Doku, evenals op maatschappelijke problemen zoals geweld tegen vrouwen. Kordu sprak de steeds weer herhaalde bewering dat Dersim aan zijn lot wordt overgelaten resoluut tegen: „Dersim is niet baasloos. Dersim behoort toe aan zijn bevolking.” Ze riep de in Europa levende diaspora op om de band met het thuisland te versterken. Dersim mag niet alleen het doel zijn van incidentele bezoeken, maar moet actief worden ondersteund en verdedigd.
Diaspora bespreekt vrede, migratie en identiteit
Al op de eerste festivaldag stonden de politieke ontwikkelingen in de regio centraal. Tijdens een panelgesprek bespraken de voormalige co-burgemeester van Amed (Diyarbakır), Gültan Kışanak, en de voormalige HDP-parlementsleden Erdal Ataş en Idris Baluken de situatie in het Midden-Oosten, de Koerdische kwestie, internationale interventies en perspectieven voor een democratische oplossing.
Op de tweede dag stond de ervaring van de diaspora centraal. Tijdens een vrouwenconferentie met als titel „Migratie, vrouwen en het leven in de diaspora” bespraken activiste Songül Ömürcan en schrijfster Seher Yegin de sociale en culturele gevolgen van migratie. Daarbij werd benadrukt dat migratie niet alleen een verandering van woonplaats betekent, maar vaak ook diepe sporen nalaat in identiteit, taal, cultuur en collectief geheugen.
Cultuur, geloof en gemeenschap
Naast de politieke discussies vormden culturele en religieuze programmaonderdelen een belangrijk onderdeel van het festival. Het podiumprogramma werd geopend met een gulbang (rozengebed) van Firaz Yalvaç en Cevahir Altunok. Vervolgens heetten vertegenwoordigers van verschillende alevitische verenigingen en Dersim-verenigingen de deelnemers welkom. Muzikale optredens van de artiesten Pınar en Imam Özgül en folkloristische voorstellingen begeleidden het tweedaagse festival.
Bron: ANF
