KOERDISTAN

Gezinnen in Afrin hebben moeite om toegang te krijgen tot hun olijfoogst

Gezinnen in Afrin hebben moeite om toegang te krijgen tot hun olijfoogst
  • Rojava/Noord- en Oost-Syrië

Gezinnen in Afrin hebben moeite om toegang te krijgen tot hun olijfoogst
Gezinnen in Afrin ondervinden moeilijkheden bij het verkrijgen van toegang tot hun olijfoogst, temidden van klachten over de procedures die de Ektifa Landbouwinvesteringsmaatschappij hanteert bij het beheer van landbouwgrond en het oogsten van gewassen, of bij het in beslag nemen van een deel van de opbrengst op grond van het feit dat eigenaren afwezig zijn of niet over voldoende eigendomsdocumenten beschikken. De situatie heeft aanleiding gegeven tot bezorgdheid over eigendomsrechten en het levensonderhoud van gezinnen, meer dan acht jaar na hun ontheemding.

Dit jaar kon de familie van Hozan Hussein geen olijven oogsten van de ongeveer 300 bomen die zij bezit in het subdistrict Mabata op het platteland van Afrin, omdat zij voor de uitdaging stond om het eigendom van de grond aan te tonen. Dit speelt zich af tegen de achtergrond van maatregelen die zijn genomen door de Ektifa Landbouwinvesteringsmaatschappij, waardoor bewoners vrezen dat hun grond en gewassen in beslag zouden kunnen worden genomen.

Het geval van de familie Hussein is geen op zichzelf staand incident. Het past veeleer in een bredere controverse rond de werkwijze van het bedrijf. Ektifa beschrijft zichzelf als een onderneming die actief is in de landbouwinvesteringssector en gelieerd is aan het Syrische Staatsfonds. Het bedrijf heeft aangekondigd zijn activiteiten uit te breiden naar verschillende Syrische regio’s en provincies, waaronder Afrin en het platteland van Hama, temidden van bezorgdheid over het beheer van landbouwgrond en investeringen in gewassen, met als argument dat eigenaren afwezig zijn of de vereiste eigendomsdocumenten niet hebben ingediend.

Al wekenlang reist Hozan Hussein heen en weer tussen de kantoren van het Directoraat Vastgoedzaken in de wijk Sabaa Bahrat in Aleppo, in een poging de eigendomsdocumenten te verkrijgen die nodig zijn om het eigendom van de grond die hij van zijn overleden vader heeft geërfd aan te tonen en te voorkomen dat het bedrijf er tijdens het huidige olijfoogstseizoen de controle over overneemt.

Hoewel hij volgens Hussein ongeveer 400.000 nieuwe Syrische pond heeft betaald om de kadastrale nummers te achterhalen, is hij er tot nu toe niet in geslaagd een officiële eigendomsverklaring te verkrijgen. Het perceel staat nog steeds op naam van zijn overleden grootvader, waardoor hij verschillende juridische procedures moet doorlopen, waaronder het starten van een procedure tot vaststelling van de erfopvolging bij het Justitiepaleis.

Het proces wordt nog verder bemoeilijkt door bureaucratische vereisten die voorschrijven dat alle erfgenamen van zijn grootvader persoonlijk moeten verschijnen om de eigendom van het land op hem over te dragen. Dit is moeilijk te regelen, aangezien verschillende erfgenamen momenteel in Europa en andere landen wonen.

Het probleem in Afrin is bijzonder complex gezien de jarenlange oorlog en ontheemding, die hebben geleid tot het verlies van eigendomsdocumenten, het overlijden van sommige grondeigenaren en de verhuizing van erfgenamen naar het buitenland. Deze omstandigheden hebben het voor veel gezinnen uiterst moeilijk gemaakt om de eigendomsprocedures af te ronden, zelfs in gevallen waarin er geen daadwerkelijk geschil bestaat over het eigendom of bezit van de grond.

Hozan Hussein zegt dat Ektifa zijn oogst nog niet heeft binnengehaald, ondanks het verstrijken van de termijn die hem was gegeven om de vereiste documenten in te dienen. Hij is echter van plan om de komende dagen zelf de olijven te gaan oogsten, zich volledig bewust van de mogelijke negatieve gevolgen, met als belangrijkste daarvan de kans om gearresteerd te worden.

Uit diverse gemelde gevallen in Afrin en het omliggende platteland blijkt dat het geschil zich niet beperkt tot eigendommen van ontheemde of afwezige eigenaren. Het betreft ook gevallen waarin landeigenaren wel aanwezig zijn, maar moeilijkheden ondervinden bij het afronden van eigendomstransacties, met name wanneer de grond op naam staat van een grootvader of een overleden eigenaar, of wanneer de erfgenamen verspreid zijn over verschillende landen.

35% van de oogst ingehouden, later teruggebracht tot 20%

Naast de kwestie van het aantonen van eigendom is er nog een ander omstreden punt naar voren gekomen met betrekking tot gronden die lokaal bekendstaan als „bevroren eigendommen“. De afgelopen maanden hebben boeren bezwaar gemaakt tegen de investeringsregelingen van het bedrijf en de vergoedingen die het eist.

Op 29 september vond er een bijeenkomst plaats in het gebouw van het districtsbestuur van Afrin, bijgewoond door vertegenwoordigers van Ektifa Agricultural Investment Company, het districtsbestuur, subdistrictsdirecteuren, evenals een aantal boeren en lokale notabelen. Tijdens de bijeenkomst werd de situatie van landbouwgrond besproken, met name bevroren eigendommen, evenals eigendommen die toebehoren aan afwezige eigenaren, terugkerende ontheemden en de staat.

Tijdens de bijeenkomst verklaarden vertegenwoordigers van het bedrijf dat het besluit om 35% van de landbouwopbrengst op te eisen, was gebaseerd op het feit dat de verschuldigde heffingen voor deze gronden gedurende de afgelopen 15 jaar niet waren betaald.

Verschillende boeren betwistten deze uitleg en benadrukten dat zij gedurende die hele periode heffingen en belastingen waren blijven betalen aan de opeenvolgende autoriteiten die het gebied beheerden.

De boeren riepen op tot afschaffing van het systeem waarbij een percentage van de landbouwopbrengst wordt ingehouden en eisten een terugkeer naar vaste jaarlijkse vergoedingen. Zij stelden voor de vergoedingen vast te stellen op ongeveer 25 dollar per hectare voor onbebouwde grond en 50 dollar per hectare voor bebouwde grond, in plaats van de betalingen te koppelen aan de landbouwopbrengst, die wordt beïnvloed door landbouw-, onderhouds-, irrigatie- en arbeidskosten, evenals door seizoensschommelingen.

Tijdens de bijeenkomst stelde Khayro al-Ali al-Dawood, districtsambtenaar van Afrin, voor om een gezamenlijke commissie op te richten, bestaande uit vertegenwoordigers van het bedrijf, de boeren en het districtsbestuur, om de kwestie te onderzoeken en de mogelijkheid te bespreken om het aandeel van 35% te verlagen of te vervangen door vaste jaarlijkse vergoedingen.

Tijdens de bijeenkomst werd ook een door een aantal boeren ondertekende petitie ingediend, die werd doorgestuurd naar de vertegenwoordigers van Afrin in het parlement. Daarin werden hun eisen met betrekking tot de bevroren eigendommen uiteengezet.

Volgens vervolgverslagen heeft het bedrijf zijn aandeel vervolgens teruggebracht van 35% naar 20% van de totale oogst. Deze maatregel maakte echter geen einde aan de bezwaren van de boeren, die hun eis herhaalden om het op percentages gebaseerde systeem af te schaffen en terug te keren naar vaste jaarlijkse vergoedingen, waarbij ze benadrukten dat de verlaging geen oplossing bood voor hun fundamentele eis.

In de loop van september breidden de eisen met betrekking tot deze gronden zich uit tot meer dan 45 grondbezitters in het dorp Jaqalli Tahtani in het subdistrict Shiyeh, naast 12 percelen in het dorp Omar Smo en vijf percelen in het dorp Aljiya, beide in het subdistrict Sharran. Ook werden er andere gevallen gemeld in verschillende dorpen in de subdistricten Rajo en Sharran, evenals in landbouwgebieden die zich uitstrekken van de omgeving van Hajilar tot Tal Salur in het subdistrict Jindires. Deze gevallen werden gedocumenteerd door lokale mensenrechtenorganisaties en -comités.

De landeigenaren zeggen dat hun families deze percelen al vele jaren hebben bewerkt en erin hebben geïnvesteerd, waarbij zij aan- en verkopen, landontginning en landbouwactiviteiten hebben verricht. Zij stellen dat het afnemen van een deel van hun oogst een extra financiële last voor hen betekent, ondanks het feit dat zij al de kosten van de productie en het onderhoud van de landbouwgrond dragen.

Het standpunt van het bedrijf en de eisen van de boeren

Wat betreft percelen die eigendom zijn van eigenaren die buiten Syrië wonen, legden vertegenwoordigers van Ektifa tijdens de bijeenkomst van 29 september uit dat grondeigenaren wettelijke volmachten kunnen afgeven waarmee zij personen machtigen om hun percelen namens hen te beheren. Als alternatief kunnen zij hun band met het land vastleggen via de dorpsmukhtar en getuigen, waardoor zij van hun percelen kunnen blijven profiteren.

De vertegenwoordigers voegden eraan toe dat het bedrijf de investering in en exploitatie van deze gronden op zich zou nemen indien de eigenaren dergelijke stappen niet zouden ondernemen.

Wat betreft de eigendommen van ontheemden die naar Afrin zijn teruggekeerd, verklaarden vertegenwoordigers van het bedrijf dat duizenden hectaren landbouwgrond aan de eigenaren waren teruggegeven na het indienen van de vereiste documenten en het bewijs van eigendom. Zij voegden eraan toe dat het bedrijf zou investeren in eigendommen waarvan de eigenaren geen bewijs van eigendom of recht op het eigendom konden overleggen, totdat hun juridische status was opgehelderd.

Vertegenwoordigers van Ektifa verklaarden tijdens de bijeenkomst ook dat het bedrijf niet verantwoordelijk is voor eigendommen die in staatseigendom zijn, en legden uit dat deze kwestie onder de bevoegdheid van het Ministerie van Landbouw valt. Zij verduidelijkten dat de werkzaamheden van het bedrijf in Afrin zich richten op bevroren eigendommen en gronden die toebehoren aan afwezige eigenaren en teruggekeerde ontheemden.

Als reactie hierop eisen de grondeigenaren opheldering over de rechtsgrondslag voor deze procedures, de publicatie van de regelgeving die hierop van toepassing is, en de invoering van een eerlijk mechanisme dat rekening houdt met de omstandigheden van ontheemde gezinnen en erfgenamen, zodat complicaties bij de eigendomsregistratieprocedures hen niet het recht ontnemen om te profiteren van hun eigendommen en oogsten.

Mensenrechtenorganisaties roepen op tot herziening van de bedrijfsactiviteiten

De bezwaren bleven niet beperkt tot boeren. Ook mensenrechtenorganisaties hebben zich in de zaak gemengd en roepen op tot openbaarmaking van de rechtsgrondslag waarop het bedrijf en het Syrische Staatsfonds zich baseren bij het beheer van landbouwgrond, het oogsten van de gewassen en het afnemen van een deel van de opbrengst.

Op 6 november verklaarde de Afrin Human Rights Organisation dat het Syrische Staatsfonds en het bedrijf Ektifa inhoudingen op de landbouwoogst oplegden ter hoogte van 35%, later verlaagd tot 20%.

De organisatie merkte op dat tijdens bijeenkomsten tussen vertegenwoordigers van het fonds en het bedrijf enerzijds, en vertegenwoordigers van boeren en lokale notabelen anderzijds, geen tegemoetkoming was geboden aan de eisen van de boeren.

Zij bracht deze maatregelen in verband met de kwestie van eigendommen van afwezige eigenaren en landbouwgrond die in bezit is van Koerdische inwoners die sinds 2018 ontheemd zijn, met name olijfgaarden. De organisatie stelde dat deze praktijken inbreuk maken op eigendomsrechten en het vermogen van de inheemse bevolking.

De organisatie riep op tot beëindiging van de inhoudingen, tot het terugbrengen van de procedures voor de verificatie van eigendomsrechten en volmachten naar de rechterlijke macht en de officiële kadastrale registers, tot de teruggave van het geïnde geld en tot het instellen van een onafhankelijk onderzoek naar de inbeslagname van grond en olijfgaarden.

De organisatie drong er tevens bij de Verenigde Naties, de VN-Veiligheidsraad, de Europese Unie en internationale mensenrechtenorganisaties op aan om deze kwestie op te volgen en druk uit te oefenen om een einde te maken aan wat zij omschreef als schendingen.

Op 10 november dienden een aantal inwoners uit de regio Afrin een document in bij het Syrische overgangspresidium waarin zeven eisen werden uiteengezet die gericht waren op het aanpakken van nog onopgeloste kwesties op het gebied van mensenrechten, bestuur en dienstverlening.

Een van de eisen riep specifiek op tot een onafhankelijk juridisch en financieel onderzoek naar de activiteiten van Ektifa en de kwestie van eigendommen die toebehoren aan afwezige eigenaren. Ook werd opgeroepen tot openbaarmaking van de rechtsgrondslagen voor het beheer van en de investeringen in grond, tot beëindiging van de vervreemding van eigendommen en gewassen van burgers zonder rechtsgrondslag, en tot garanties dat eigendommen en inkomsten zouden worden teruggegeven aan de rechtmatige eigenaren, waarbij de getroffenen schadeloos zouden worden gesteld.

De eisen omvatten onder meer de teruggave van huizen, grond en andere eigendommen aan de rechtmatige eigenaren, het stoppen van de inbreuken op landbouwgrond en olijfbomen, het afschaffen van uitzonderlijke heffingen, het bekendmaken van het lot van gedetineerden en vermiste personen, het betrekken van de inwoners van Afrin bij het bestuur van de instellingen in hun regio, en het waarborgen van hun culturele en onderwijsrechten.

Op de officiële website van het Syrische Staatsinvesteringsfonds wordt geen officiële toelichting gegeven over de status of de eigendomsstructuur van Ektifa. Evenmin is er een openbaar beschikbaar document waarin de wettelijke bevoegdheden worden vastgelegd die aan het bedrijf zijn toegekend om particuliere grond te beheren of de gewassen daarop te oogsten.

Tegen de achtergrond van aanhoudende klachten van grondeigenaren en tegenstrijdige verklaringen van het bedrijf, boeren en mensenrechtenorganisaties zijn mensenrechtenwaarnemers van mening dat er een voortdurende noodzaak bestaat om het juridische en bestuurlijke kader waarin de activiteiten van Ektifa vallen openbaar te maken en de bevoegdheden van het bedrijf duidelijk te omschrijven.

Zij benadrukken tevens het belang van het waarborgen dat er geen grond of gewassen worden vervreemd voordat het eigendom is geverifieerd en geschillen via transparante gerechtelijke procedures zijn opgelost, waardoor de rechten en bestaansmiddelen van ontheemden, terugkeerders en erfgenamen worden gewaarborgd.

De kwestie houdt ook verband met de aard van de juridische en bestuurlijke relatie tussen Ektifa en het Syrische Soevereine Fonds.

Het bedrijf kwam voor het eerst in de publieke belangstelling in oktober 2024 en kondigde vervolgens plannen aan om zijn activiteiten uit te breiden naar het grootste deel van de Syrische provincies door middel van investeringen in landbouwgrond, het veiligstellen van seizoensgewassen en het verpachten van landbouwgrond, weidegronden en kassen.

Uit informatie over de ontwikkeling van het bedrijf en zijn banden met eerdere landbouwentiteiten in Idlib blijkt dat sommige functionarissen hebben aangegeven dat het bedrijf gelieerd is aan de landbouw- en veeteeltsector van het Syrische Staatsfonds. Er is echter geen officieel overheids- of juridisch document gevonden dat onomstotelijk vaststelt of het bedrijf eigendom is van het fonds of er administratief aan is gelieerd als een overheidsinstantie die via een van de sectoren van het fonds opereert.

Bron: ANHA

Gerelateerde Artikelen