- Duitsland
De covoorzitter van de DEM-partij, Tülay Hatimoğulları, heeft scherpe kritiek geuit op het rapport van de parlementaire commissie over de oplossing van de Koerdische kwestie. Het document blijft achter bij de verwachtingen en reduceert een politiek en maatschappelijk probleem tot een veiligheidsbeleidskader rond terrorisme, aldus de politica tegenover ANF Nieuwsagentschap.
Het rapport was opgesteld door de “Commissie voor nationale solidariteit, broederschap en democratie” die in het Turkse parlement was ingesteld in het kader van het proces voor vrede en een democratische samenleving dat op 27 februari was gestart na een oproep van Abdullah Öcalan. Volgens Hatimoğulları bevat het document echter geen concrete oplossingsvoorstellen en draagt het veeleer het stempel van een “oud staatsdenken”.
“Geen terreurprobleem, maar een politieke kwestie”
“Het rapport werd door het Turkse publiek met hoge verwachtingen ontvangen”, aldus Hatimoğulları. “Niemand verwachtte een onmiddellijke totaaloplossing. Maar men hoopte wel op concrete benoemingen van centrale punten, met name de uitdrukkelijke erkenning van het bestaan van de Koerdische kwestie in Turkije”, benadrukte de DEM-voorzitter in de marge van een evenement van de Vrouwenraad van de Federatie van Alevitische Gemeenschappen in Europa (AABF) in Düsseldorf.
In plaats daarvan hebben de regering en haar coalitiepartners ervoor gekozen om het probleem “op klassieke en staatsrechtelijke wijze in een terreurkader te persen”. De Koerdische kwestie is echter “geen terreurprobleem, maar een politieke, maatschappelijke, culturele en economische kwestie”, benadrukte Hatimoğulları. Het betreft met name het recht op moedertaal en moet in al zijn dimensies worden behandeld.
Oproep tot uitvoering van het “recht op hoop”
Hatimoğulları noemde het ontbreken van duidelijke uitspraken over het “recht op hoop” een ernstige tekortkoming. Dit is een beginsel dat is afgeleid van de jurisprudentie van het Europees Hof voor de Rechten van de Mens (EHRM) en dat bij levenslange gevangenisstraffen een reëel perspectief op herziening van de straf en mogelijke vrijlating vereist.
Hoewel het rapport verwijst naar uitspraken van het EHRM, moet daar volgens Hatimoğulları noodzakelijkerwijs een specifieke wettelijke regeling uit worden afgeleid. Dit is ook van cruciaal belang omdat Öcalan een belangrijke rol speelt in het lopende proces. Om een dergelijk proces geloofwaardig en haalbaar te laten verlopen, moeten er omstandigheden worden gecreëerd waarin hij “vrij kan leven en werken”.
Kritiek op taalbeleid en “splitsingspaniek”
Hatimoğulları had ook scherpe kritiek op het feit dat de kwestie van de moedertaal niet expliciet in het rapport aan de orde komt. Juist het recht op onderwijs en het openbaar gebruik van de Koerdische taal is een kernpunt. “Noch het benoemen van de Koerdische kwestie, noch het eisen van rechten voor de moedertaal betekent een splitsing van het land”, verklaarde ze. Het rapport zou echter nog steeds zijn geschreven in een “psychologische sfeer van paniek over splitsing”. Talrijke gebruikte termen en formuleringen weerspiegelden deze houding.
Speciale wet en einde van gedwongen bestuur geëist
Voor een serieus politiek proces zijn nu concrete juridische stappen nodig. Hatimoğulları sprak zich uit voor een speciale wet die onder andere een versnelde ontwapening mogelijk moet maken en ook leden van de PKK moet omvatten. De desbetreffende commissies van het parlement moeten onmiddellijk beginnen met de uitwerking ervan.
Tegelijkertijd eiste zij een einde aan de praktijk van staatsdwangbeheer in Koerdische gemeenten. In de afgelopen zittingsperioden werden gekozen burgemeesters herhaaldelijk vervangen door door Ankara aangestelde beheerders. “Als we het hebben over democratisering, moet het elementaire recht dat gemeenten worden geleid door gekozen vertegenwoordigers worden gerespecteerd”, benadrukte Hatimoğulları. Afgezette burgemeesters moeten hun ambt weer kunnen uitoefenen en gevangen genomen lokale politici moeten in vrijheid worden gesteld totdat er een definitieve uitspraak is gedaan.
Verwachtingen van de bevolking
Tot slot wees Hatimoğulları op de verwachtingen van de Koerdische bevolking. Er wordt met name gevraagd om hervormingen in het wetboek van strafrecht (TCK), het wetboek van strafvordering (CMK) en gelijkheid in het uitvoeringsrecht. "Als je mensen uit de Koerdische bevolking vraagt naar hun verwachtingen, staan het recht op moedertaal, de vrijlating van Abdullah Öcalan en de terugkeer van gewapende strijders naar een burgerlijk, democratisch leven bovenaan. Ook wordt de vrijlating van politieke gevangenen geëist." Zonder concrete wettelijke maatregelen en de erkenning van de Koerdische kwestie als politieke realiteit zal het in gang gezette proces nauwelijks het nodige vertrouwen kunnen winnen, maakte de DEM-voorzitter duidelijk.
Bron: ANF
