- Turkije
Tülay Hatimoğulları, medevoorzitter van de DEM-partij, heeft de Turkse regering opgeroepen om voor de tweede fase van het vredes- en democratiseringsproces een duidelijk tijdschema op te stellen en concrete stappen te ondernemen. Tijdens de fractievergadering van haar partij op dinsdag verklaarde de politica dat de fase van louter intentieverklaringen voorbij is. “De tijd van woorden is voorbij; nu is het tijd voor concrete stappen”, zei Hatimoğulları. De tweede fase moet “bindend, constructief en transformatief” zijn en mag niet beperkt blijven tot politieke intentieverklaringen, benadrukte ze.
Newroz was een politiek signaal
Verwijzend naar de Newroz-vieringen van dit jaar benadrukte Hatimoğulları de brede maatschappelijke steun voor een politiek oplossingsproces, waarbij ze zei dat miljoenen mensen deelnamen en een duidelijk signaal afgaven. “Miljoenen hebben laten zien dat zij de dragers zijn van een democratisch, rechtvaardig en gelijkwaardig systeem,” zei ze. “De boodschappen vanaf het Newroz-terrein waren duidelijk: vrijheid voor Abdullah Öcalan, een democratische orde en een gedeeld leven voor alle segmenten van de samenleving. Tegelijkertijd stuurde Newroz een duidelijke boodschap naar de politieke centra van de regio. Dit standpunt is een oproep aan Damascus, Teheran, Bagdad en Ankara voor een gedeeld leven als vrije en gelijkwaardige burgers.”
Öcalans perspectief en politiek kader
Hatimoğulları verwees ook naar de recente ontmoeting tussen de Imrali-delegatie van de DEM-partij en Abdullah Öcalan, en naar zijn visie op het verdere verloop van het proces. Ze zei dat Öcalans visie de weg vrijmaakt voor een democratische oplossing, aangezien de Koerdische leider duidelijk verklaarde: „De fase van de gewapende strijd is voorbij. De oplossing ligt in een democratische orde waarin identiteiten vrijelijk worden erkend.” Deze lijn, aldus Hatimoğulları, opent een concreet perspectief voor een democratische republiek en een sociaal verankerde vredesoplossing.
Druk op regering en parlement
Hatimoğulları uitte scherpe kritiek op de politieke leiders en zei dat concrete maatregelen nog steeds ontbreken, ondanks brede maatschappelijke steun. “De geadresseerden van deze fase zijn duidelijk: de regering, het parlement en de staat,” zei ze. “De verantwoordelijkheid ligt nu bij de staatsinstellingen om het proces in de praktijk te brengen. Hoewel de publieke steun voor het proces maar liefst 90 procent bedraagt, kan een gebrek aan vooruitgang leiden tot een verlies van vertrouwen.”
Concrete eisen
Hatimoğulları benadrukte dat de kloof tussen steun en vertrouwen moet worden gedicht. Ze had vooral kritiek op het ontbreken van een duidelijk tijdschema: „Het probleem is niet dat de zaken te snel gaan. Het probleem is dat er geen duidelijke politieke koers is en geen bindend tijdschema.” Ze riep op tot een reeks onmiddellijke maatregelen: een bindend tijdschema voor de tweede fase, wetgevende maatregelen in het parlement, uitvoering van uitspraken van het Europees Hof voor de Rechten van de Mens (EHRM), de vrijlating van politieke gevangenen en een einde aan het bewind van curatoren in door de oppositie bestuurde gemeenten. “Het is tijd om een einde te maken aan het uitstel”, zei ze, en merkte op dat beslissingen zoals de voortdurende gevangenschap van politieke figuren of het ontslag van gekozen burgemeesters in tegenspraak zijn met een serieus vredesproces.
Regionale ontwikkelingen verhogen de druk
Met betrekking tot de escalerende conflicten in het Midden-Oosten waarschuwde Hatimoğulları voor verdere vertragingen. De ontwikkelingen, met name in verband met de oorlog tegen Iran, tonen aan dat het proces moet worden versneld, zei ze. „De ontwikkelingen in het Midden-Oosten laten zien dat we dit proces moeten voortstuwen, niet vertragen,” zei ze, en ze benadrukte dat het oplossen van sociale conflicten en het versterken van democratische rechten cruciaal zijn om de regio te beschermen tegen verdere escalatie.
“De weg is duidelijk”
Tot slot benadrukte Hatimoğulları dat de noodzakelijke stappen bekend zijn en moeten worden uitgevoerd; het parlement moet handelen en een alomvattend wettelijk kader creëren. “De routekaart is duidelijk. Wat nu nodig is, is de moed om deze uit te voeren,” zei ze en merkte op dat haar partij bereid is verantwoordelijkheid te nemen. “We zijn bereid om niet alleen onze hand, maar ons hele lichaam in te zetten voor een democratische oplossing.” Het doel, zei ze, is een politieke oplossing voor de Koerdische kwestie, democratische rechten voor iedereen en duurzame vrede in Turkije en de regio.
