- Turkije
De covoorzitter van de Volkspartij voor Gelijkheid en Democratie (DEM), Tülay Hatimoğulları, heeft in een toespraak in het parlement de Turkse regering en politieke instellingen opgeroepen om concrete stappen te zetten voor vrede, gerechtigheid en democratisering. Het huidige politieke klimaat wordt gekenmerkt door onduidelijkheid, vertraging en een gebrek aan daadkracht, zei ze dinsdag tijdens de wekelijkse fractievergadering van haar partij.
Met het oog op het vredes- en democratiseringsproces bekritiseerde Hatimoğulları dat de regering tot nu toe geen passende reactie heeft gegeven op de ontwikkelingen sinds de historische oproep van de Koerdische vertegenwoordiger Abdullah Öcalan in februari 2025. De instelling van een parlementaire commissie voor een oplossing van de Koerdische kwestie was weliswaar een belangrijke stap, maar sindsdien ontbreken politieke en juridische consequenties. “Het proces wordt onduidelijk gevoerd en voor onbepaalde tijd uitgesteld”, aldus Hatimoğulları. “Dat leidt niet tot vooruitgang, maar blokkeert de vredesinspanningen.”
Oproep tot juridische hervormingen en politieke initiatieven
Hatimoğulları benadrukte dat het vredesproces niet gebaseerd kan zijn op intentieverklaringen, maar dat er een wettelijk verankerd democratiserings- en vredesinitiatief nodig is. Ze eiste dat er communicatiemogelijkheden voor Abdullah Öcalan worden gecreëerd, dat politieke gevangenen worden vrijgelaten, dat er een einde komt aan het systeem van gedwongen bestuur in Koerdische gemeenten, dat er integratiewetgeving komt en dat het strafrecht wordt hervormd. Daarnaast pleitte ze voor een speciale wettelijke regeling voor de omgang met de PKK, om het onderwerp van een militair naar een politiek niveau te tillen.
Kritiek op regering en oppositie
Hatimoğulları benadrukte dat het vredesproces niet ondergeschikt mag worden gemaakt aan partijpolitieke berekeningen. Noch de regering, noch de oppositie mogen zich onttrekken aan hun historische verantwoordelijkheid. “Vrede is geen regeringsbeleid, maar een kwestie van de gezamenlijke toekomst van Turkije”, zei ze. Ze riep de oppositie op om niet passief te blijven, maar actief deel te nemen aan een democratische oplossing van de Koerdische kwestie.
Situatie in Iran en Syrië
In haar toespraak ging Hatimoğulları ook in op de situatie in de regio. Ze omschreef de situatie in Iran als dramatisch. Daar zouden vrouwen, minderheden en politieke activisten worden blootgesteld aan massale staatsrepressie. Ze veroordeelde het dodelijke geweld tegen demonstranten en de voortdurende executies van Koerdische oppositieleden als “onaanvaardbaar” en bekritiseerde het stilzwijgen van de internationale gemeenschap.
Met betrekking tot Syrië beschuldigde de DEM-voorzitter de islamitische overgangsregering ervan etnische spanningen aan te wakkeren door aanvallen op alawieten en andere minderheden. Ook het Democratisch Zelfbestuur van Noord- en Oost-Syrië (DAANES) zou in toenemende mate worden bedreigd. Het heersende verhaal van “onderwerping” is volgens Hatimoğulları noch realistisch, noch rechtvaardig. “Koerden steken de hand uit om tot overeenstemming te komen. Wie hen met dreigementen beantwoordt, weigert gelijkheid en rechtvaardigheid.”
Waarschuwing voor groeiende IS-dreiging
Tot slot waarschuwde Hatimoğulları voor een heropleving van de terreurmilitie “Islamitische Staat” (IS). Ze riep Turkije op om IS niet als een lokaal probleem te beschouwen, maar als een strategische bedreiging – zowel voor de regio als voor de eigen samenleving. “Het tegengif tegen IS is het opbouwen van een rechtvaardige samenleving en democratische structuren in Turkije en Syrië”, zei ze. De DEM-partij zal zich zowel in het parlement als op straat blijven inzetten voor vrede, gelijkheid en een democratische samenleving.
