- Noord-Koerdistan
De mensenrechtenorganisatie IHD heeft ernstige beschuldigingen geuit tegen de T-type gevangenis in de Koerdische provincie Êlih (Tr. Batman). In een rapport dat dinsdag werd gepresenteerd ter gelegenheid van de week van de mensenrechten, die van 10 tot 17 december in Turkije werd gehouden, documenteert de lokale afdeling voor de provincie Sêrt (Siirt) verschillende ernstige schendingen van de mensenrechten van zieke gevangenen. De organisatie heeft met name kritiek op willekeurige beslissingen van het gevangenisbestuur en het gebrek aan medische zorg.
“Gevangenen kunnen hun fundamentele rechten niet uitoefenen”, verklaarde IHD-bestuurslid Nezahat Celen bij de presentatie van het rapport in Sêrt. De verantwoordelijken in de gevangenis handelden in strijd met de nationale wetgeving en internationale verdragen. Hierdoor werd het vertrouwen in het rechtssysteem ernstig geschaad.
Voorbeelden: hoge leeftijd, hartaanvallen, immobiliteit
Celen verwees onder andere naar het geval van de 73-jarige Mehmet Emin Çam, die na twee hartaanvallen en met een halfzijdige verlamming nog steeds in hechtenis zit. Hij neemt dagelijks 20 capsules medicijnen en is toch volgens een omstreden rapport van het Instituut voor Rechtsgeneeskunde geschikt bevonden voor detentie. Kort daarna werd hij met een vermoeden van tuberculose naar een ziekenhuis overgebracht.
Een ander voorbeeld is de 84-jarige Tahir Atak, die volgens IHD niet meer in staat is om voor zichzelf te zorgen. “Tijdens ons bezoek konden we zien dat hij zich alleen nog met behulp van een rolstoel kan verplaatsen”, aldus Celen.
Rapport documenteert systematische nalatigheden
In gesprekken met gevangenen en familieleden zijn talrijke structurele tekortkomingen vastgesteld: medicijnen worden te laat of helemaal niet verstrekt, onderzoeken vinden plaats onder dwang of met handboeien om, en er zijn gedwongen fouilleringen door het bewakingspersoneel, inclusief controversiële mondcontroles. De medische apparatuur in de gevangenis beperkt zich vaak tot een brancard.
Celen had ook kritiek op het willekeurig toepassen van strafverlengingen op basis van beslissingen van de observatiecommissie in Êlih. Sinds een wijziging van de strafuitvoeringswetgeving in 2021 hebben commissies als deze verregaande bevoegdheden en kunnen zij vrijlatingen blokkeren op grond van “gebrek aan berouw” of “negatief gedrag”, zelfs als de detentietermijn is verstreken. "Deze praktijk komt neer op een tweede, willekeurige straf en wordt door velen beschouwd als een feitelijke verlenging van de straf. "
Oproep tot hervormingen in het strafrecht
De IHD roept op tot een onafhankelijke evaluatie van de detentieomstandigheden en tot hervormingen op het gebied van het strafrecht, met name met betrekking tot gevangenen met gezondheidsproblemen. Twee wetsontwerpen in het lopende jaar hebben geen substantiële verbeteringen opgeleverd.
