De Centrale Gevangeniscommissie van de Mensenrechtenvereniging (IHD) heeft haar rapport gepresenteerd over schendingen van de rechten van gedetineerden in Turkije in 2025. Het rapport werd voorgelezen door Nazlı Duran, medewoordvoerster van de Centrale Gevangeniscommissie van de IHD.
Bij de presentatie van de bevindingen zei Duran dat er gedurende heel 2025 sprake bleef van ernstige, systematische en aanhoudende schendingen van de rechten die onverenigbaar zijn met de menselijke waardigheid. Ze zei: „Gedurende het jaar hebben ons hoofdkantoor, onze afdelingen en regionale kantoren in totaal 889 meldingen ontvangen. Op basis van deze meldingen hebben we ten minste 24.207 schendingen van de rechten gedocumenteerd.”
Duran zei dat de door de IHD ontvangen meldingen hebben geleid tot de documentatie van 2.945 gevallen van foltering en mishandeling, en benadrukte de volgende bevindingen: „De geregistreerde schendingen omvatten fysiek geweld, bedreigingen, beledigingen en provocerende behandeling, evenals pogingen om gevangenen te dwingen informant te worden en het voortdurende gebruik van isolatie. Uit de gegevens blijkt dat praktijken zoals fouillering met uitkleding bij opname, tijdens celdoorzoekingen en tijdens overbrenging naar ziekenhuizen of gerechtsgebouwen, het dwingen van gevangenen om in de houding te staan en zich te melden, het verplichten om telefonisch verslag uit te brengen, het dwingen om in militaire formatie te marcheren, en het verspreiden van persoonlijke bezittingen tijdens invalachtige huiszoekingen nog steeds systematisch worden uitgevoerd.”
Volgens officiële gegevens uit de notulen van de zitting van de Grote Nationale Vergadering van Turkije van 6 mei 2026 zijn er in 2025 in totaal 1.001 gevangenen in gevangenissen overleden. Daarvan stierven er 869 een natuurlijke dood, waaronder 792 veroordeelde gevangenen en 77 verdachten in voorlopige hechtenis, terwijl 132 omkwamen bij ongevallen of tijdens tijdelijk verlof. De autoriteiten meldden tevens dat tussen 1 januari en 6 mei 2026 26 gevangenen door zelfmoord om het leven kwamen, van wie er 14 psychiatrische medicatie gebruikten.
Duran zei dat een aanzienlijk aantal van de gedocumenteerde schendingen van het recht op leven het gevolg was van een reeks ernstige nalatigheden, waaronder het niet behandelen van chronische ziekten, vertragingen bij doorverwijzingen naar ziekenhuizen en ontoereikende detentieomstandigheden. Duran zei verder: „Bovendien hebben de psychologische gevolgen van het isolatieregime, de verdachte sterfgevallen en de zelfmoordgevallen een alarmerend niveau bereikt. Ondanks herhaalde waarschuwingen van familieleden en advocaten, evenals verzoeken om overplaatsing en medische behandeling, werden de nodige maatregelen niet genomen. In sommige gevallen bleven gevangenen in eenzame cellen tot aan hun dood.”
Duran voegde eraan toe dat er volgens gegevens die de IHD sinds april 2025 heeft verzameld, minstens 1.412 zieke gevangenen in de Turkse gevangenissen zitten, waaronder 335 ernstig zieke gevangenen. Ze zei: „Van de ernstig zieke gevangenen kunnen er 230 niet zonder hulp overleven, hebben er 105 voortdurende zorg nodig en hebben er 188 regelmatig medisch toezicht nodig vanwege het verloop van hun ziekte. De rapporten van de Raad voor Forensische Geneeskunde voldoen bij lange na niet aan de wetenschappelijke en juridische normen."
Nazlı Duran pleitte voor gevangenisomstandigheden waarin de menselijke waardigheid wordt gerespecteerd en drong aan op een einde aan de schendingen van de mensenrechten.
