Op 14 en 15 oktober vindt in het Europees Parlement in Brussel de 20e internationale conferentie „De Europese Unie, Turkije, het Midden-Oosten en de Koerden“ plaats. Het evenement, georganiseerd door de EU Turkey Civic Commission (EUTCC), is gewijd aan het proces voor vrede en een democratische samenleving, de vooruitzichten op een politieke oplossing voor de Koerdische kwestie en de ingrijpende veranderingen in het Midden-Oosten. Aan de tweedaagse bijeenkomst nemen parlementsleden, politici, wetenschappers, juristen, journalisten en mensenrechtenverdedigers uit verschillende landen deel.
De conferentie wordt georganiseerd in het Europees Parlement, met medewerking van de fracties Die Linke (The Left), Groenen/Europese Vrije Alliantie (Greens/EFA) en de Progressieve Alliantie van Socialisten en Democraten (S&D). Tot de beschermvrouwen behoren de Iraanse Nobelprijswinnaar voor de Vrede Shirin Ebadi, mensenrechtenactiviste Bianca Jagger en de Koerdische politica Leyla Zana, die in 1995 werd onderscheiden met de Sacharovprijs van het Europees Parlement.
Naast de politieke ontwikkelingen in Turkije en de toekomst van het vredesproces staan de rol van de Europese Unie, de veiligheidssituatie in de regio en de betrokkenheid van vrouwen bij democratische transformatieprocessen op de agenda.
Opening met Leyla Zana en Şirin Ebadi
De conferentie begint op woensdag 14 oktober om 17.00 uur met een receptie en openingsredevoeringen in het Altiero Spinelli-gebouw van het Europees Parlement. Tot de sprekers behoren EUTCC-bestuurslid Dersim Dağdeviren, Shirin Ebadi, Leyla Zana, de medevoorzitter van de linkse fractie in het Europees Parlement, Martin Schirdewan, en het sociaaldemocratische Europarlementslid Andreas Schieder.
Het eigenlijke conferentieprogramma begint donderdag om 9.30 uur. Naast de openingssprekers zullen ook de EUTCC-voorzitter en wetenschapper aan de Universiteit van Bergen, Kariane Westrheim, de Europarlementariërs Leila Chaibi, Leoluca Orlando en Evin Incir, en de vooraanstaande VN-bemiddelingsadviseur Mark Muller het woord voeren. Wetenschapper Joost Jongerden van de Universiteit van Wageningen zal bovendien terugblikken op de twintigjarige geschiedenis van de EUTCC-conferenties en het belang ervan in het licht van de politieke ontwikkelingen in Europa en het Midden-Oosten duiden.
Geopolitieke omwentelingen en de toekomst van het vredesproces
De eerste thematische sessie begint om 10.15 uur onder de titel „Het Midden-Oosten op een keerpunt: geopolitieke veranderingen, democratische transformatie en de zoektocht naar vrede“. Onder leiding van journaliste Dilek Odabaşı discussiëren politicoloog Doğu Ergil, journalist Amed Dicle en Colin Starger van de Universiteit van Baltimore over de regionale machtsverschuivingen en de perspectieven voor een democratische herordening.
Er wordt bijzondere aandacht besteed aan het lopende vredesproces in Turkije. Om 11.00 uur begint het panel „Turkije tussen vredesproces en democratiseringscrisis: de toekomst van dialoog, rechtsstaat en politieke participatie“. Hieraan neemt Pervin Buldan deel, lid van de DEM-partijdelegatie voor de gesprekken met Abdullah Öcalan op het gevangeniseiland Imrali. Andere sprekers zijn de parlementsleden Mehmet Emin Ekmen van de DEVA-partij, Okan Konuralp van de Yeni Parti en Oğuz Kaan Salıcı van de CHP. De discussie wordt eveneens gemodereerd door Dilek Odabaşı.
De nadruk ligt op de volgende stappen in het proces naar vrede en een democratische samenleving, de noodzakelijke juridische en democratische hervormingen en de mogelijkheden voor een partijoverschrijdende politieke dialoog.
Welke verantwoordelijkheid draagt de Europese Unie?
’s Middags ligt de aandacht op de betrekkingen tussen de Europese Unie en Turkije en op het Europese beleid ten aanzien van de Koerdische kwestie. Om 15.00 uur begint de sessie „De Europese Unie en Turkije: uitdagingen en handelingsopties“. Onder leiding van de voormalige HDP-parlementslid en politicoloog Hişyar Özsoy spreekt de rapporteur voor Turkije van het Europees Parlement, Nacho Sánchez Amor.
Daarna volgt om 15.30 uur het panel „De Europese Unie, Turkije en de Koerden: tussen strategisch partnerschap en democratische verwachtingen“. Onder leiding van Özsoy gaan de Europarlementariërs Li Andersson, Pernando Barrena, Vladimir Prebilič en Thijs Reuten in discussie. Andere deelnemers zijn Eleonora Scala van het Instituut voor Mensenrechten van de Internationale Advocatenvereniging (IBAHRI) en advocate Raziye Öztürk van het advocatenkantoor Asrin, die Abdullah Öcalan juridisch vertegenwoordigt.
De discussie zal met name ingaan op de vraag welke rol de EU kan spelen bij een democratische oplossing van de Koerdische kwestie en hoe haar strategische betrekkingen met Turkije te verzoenen zijn met de eisen op het gebied van de rechtsstaat, mensenrechten en politieke participatie.
Sebahat Tuncel en Ilham Ehmed discussiëren over vrouwen en vrede
De thematische besprekingen worden om 16.30 uur afgesloten met het panel „Vrouwen geven vorm aan de toekomst: democratische verandering, Koerdische eenheid en vrede in het Midden-Oosten“. Onder leiding van politicologe Arzu Yılmaz komen Atefeh Ramsari van de Universiteit van Bielefeld, de voormalige HDP-parlementslid en vertegenwoordiger van de Koerdische vrouwenbeweging TJA Sebahat Tuncel, en de Koerdische politica Ilham Ehmed uit Rojava aan het woord. Centraal staan de rol van de vrouwenbewegingen bij maatschappelijke en politieke veranderingen, de vooruitzichten op een sterkere Koerdische eenheid en de betrokkenheid van vrouwen bij het vormgeven van een duurzame vredesorde in het Midden-Oosten.
Afsluiting met een gezamenlijke verklaring
De conferentie wordt op donderdag 15 oktober afgesloten met een slotzitting die om 18.00 uur begint. Het bestuur van de EUTCC zal de resultaten van de tweedaagse beraadslagingen samenvatten, beleidsaanbevelingen presenteren en een gezamenlijke slotverklaring voorleggen. Het evenement vindt plaats in zaal 1G2 van het Altiero-Spinelli-gebouw in het Europees Parlement. Voor de deelnemers wordt simultaanvertaling aangeboden in twaalf talen: Koerdisch, Turks, Engels, Duits, Frans, Perzisch, Deens, Nederlands, Fins, Grieks, Italiaans en Zweeds.
Voor deelname is voorafgaande aanmelding vereist. Geregistreerde gasten ontvangen hun toegangspassen bij de hoofdingang van het Altiero-Spinelli-gebouw aan de kant van de Place du Luxembourg. Meer informatie over de conferentie en de aanmelding is verkrijgbaar via het organisatiesecretariaat op brusselsconferenceep@gmail.com.
