Mustafa Karasu, lid van de Uitvoerende Raad van de Unie van Koerdische Gemeenschappen (KCK), gaf belangrijke toelichting op de huidige ontwikkelingen tijdens zijn deelname aan een speciale uitzending op Medya Haber TV.
Het eerste deel van dit interview werd gepubliceerd door ANF Nieuwsagentschap.
U hebt het belang van het Vredes- en Democratisch Samenlevingsproces al tot op zekere hoogte beoordeeld. Het rapport van de parlementaire commissie is opgesteld. Het publiek vraagt zich nu af of het parlement zijn verantwoordelijkheden zal nakomen. Wat kunt u ons vertellen over de huidige stand van zaken in het Vredes- en Democratisch Samenlevingsproces?
Het parlement was met reces, dat net na de vakantie is afgelopen. Nu zijn natuurlijk alle ogen op het parlement gericht. De commissie heeft een rapport opgesteld en heeft het parlement opgeroepen wetten aan te nemen die in overeenstemming zijn met vrijheid en democratie. Als er oprechte intenties schuilgaan achter wat die commissie heeft voorgesteld, en als zij werkelijk de daarin geschetste doelen willen bereiken, dan moet het parlement vrijheidswetten en wetten ter bevordering van de democratisering aannemen. Men zegt dat het parlement de wil van de Turkse samenleving vertegenwoordigt. Wat is dan het meest fundamentele probleem van Turkije? Dat is de Koerdische kwestie. Als het parlement geen rol kan spelen met betrekking tot het meest fundamentele probleem van Turkije, wat is dan het nut van dat parlement? Als dit parlement een echt parlement wil zijn, moet het blijk geven van een oprechte wil om de Koerdische kwestie op te lossen. Een parlement dat geen oprechte wil toont om de Koerdische kwestie op te lossen, kan nooit een echt parlement van Turkije zijn. Het zal altijd een parlement onder curatele blijven. Want als het de Koerdische kwestie niet kan oplossen, als het geen stappen zet in de richting van een oplossing, betekent dit dat het die stappen niet zet vanwege de invloed van anderen.
In dit verband willen wij, ons volk en de samenleving natuurlijk allemaal dat het parlement ingrijpt. Nu hebben ze het over ontwapening. Ze hebben het erover dat iedereen zich met de democratische politiek moet bezighouden. Maar hoe moet die democratische politiek dan in de praktijk worden gebracht?
Kan er volgens de huidige Turkse grondwet en de bestaande wetten sprake zijn van democratische politiek in Turkije? Absoluut niet. Dan moeten er wetten worden aangenomen die democratische politiek in Turkije mogelijk maken. Moeten we dan maar gewoon naar huis gaan en daar blijven zitten? Of moeten al deze mensen – de guerrillastrijders, degenen die deze strijd voeren – gewoon thuis blijven zitten? Of zullen degenen die naar Europa zijn gegaan terugkeren en gewoon thuis blijven zitten? Er moet democratische politiek worden bedreven. Daarom moeten de wetten die dit mogelijk maken, worden aangenomen. Er zijn grondwetswijzigingen nodig; er zijn wetswijzigingen nodig. Want onder de huidige grondwet en wetten kan er geen vrije, democratische politiek worden bedreven. Duizenden politici bevinden zich in het buitenland, duizenden zitten in de gevangenis en politici worden nog steeds bedreigd. Wat zei Numan Kurtulmuş? Hij zei dat als dit proces niet slaagt, de politiek zal worden verpletterd. Wat hij bedoelde was, in zekere zin, dat hij waarschijnlijk de DEM-partij bedreigde, maar ja, wat gebeurt er als dit proces niet in de richting van democratisering verloopt? Rechtbanken, gevangenissen en detentiecentra zullen opnieuw uit hun voegen barsten. Dit proces moet dus slagen. Dat is wat we begrijpen uit de woorden van Numan Kurtulmuş. Hoe zal het slagen? De weg naar succes ligt in een oprechte democratische politieke strijd, waarin vrijheid van vereniging, vrijheid van gedachte en de mogelijkheid om zich vrij te organiseren worden gegarandeerd, en elk idee vrijelijk kan worden geuit.
Je kunt het ermee eens zijn of niet, maar een idee moet de kans krijgen om zich te organiseren en via democratische middelen zijn weg te vinden. Op dit moment bestaat dit recht echter niet in Turkije. In dit verband moet het parlement ingrijpen. Het moet dit niet alleen voor de Koerden doen, maar ook voor het Turkse volk. Het uitblijven van een oplossing voor de Koerdische kwestie beperkt ook de vrijheid van het Turkse volk. De democratisering van Turkije wordt geblokkeerd – hetzij omdat er geen stappen in de richting van democratisering worden gezet uit angst dat de Koerden hiervan zouden profiteren, hetzij omdat het Turkse volk hier ook onder lijdt. Vanuit dit perspectief hebben we onze vastberadenheid getoond: we hebben de organisatie ontbonden, ontwapening aanvaard en de gewapende strijd beëindigd, maar de nodige wetten moeten nu worden aangenomen. Onder leiding van kameraad Besê heeft een groep vrienden symbolisch hun wapens verbrand, en de guerrillastrijdkrachten binnen de grenzen van de Turkse staat hebben zich teruggetrokken; nu moet het parlement de nodige wetgeving aannemen. De status van Rêber Apo moet worden verduidelijkt. Rêber Apo [Abdullah Ocalan, -red] moet een status krijgen die hem in staat stelt het proces te leiden. Er zijn momenteel besprekingen gaande; de staat voert de facto gesprekken en erkent hem als gesprekspartner. Hij moet nu als officiële gesprekspartner worden erkend. Er moeten officiële onderhandelingen plaatsvinden.
De status van Rêber Apo moet worden verduidelijkt. De tijd daarvoor is gekomen. Sommige partijen of marginale kringen mogen zeggen wat ze willen – dat doet er niet toe. Overal zijn er wel mensen die zich tegen zulke zaken verzetten. Niet iedereen zal het er 100% mee eens zijn. Zo gaat dat overal ter wereld. De vrijheid van Rêber Apo is doorslaggevend, zijn vermogen om vrij te werken is cruciaal, en zijn status als gesprekspartner moet duidelijk worden vastgelegd. Het parlement moet hierover een besluit nemen in de politieke arena. Dit is wat er wordt besproken. Hij moet vrijheid krijgen zodat de kwestie kan worden opgelost. Enerzijds zeggen ze dat Rêber Apo dit of dat moet doen, maar anderzijds houden ze hem opgesloten. Dat werkt niet. Onze leider kan daar maar beperkt iets doen. Meer kan hij niet doen. Wij kunnen ook niet meer doen. Als onze leider vrij is, zal iedereen geloven dat het proces zal slagen en daar ook van overtuigd zijn. Zolang de positie van Rêber Apo zo blijft, is er aarzeling; mensen zijn niet overtuigd en zullen dat ook niet worden. Het parlement moet de situatie van Rêber Apo verduidelijken. De regering moet het voortouw nemen in deze kwestie. Maar ook de belangrijkste oppositiepartij moet haar rol spelen. Dit proces kan zo niet langer doorgaan. Iedereen moet zijn verantwoordelijkheid nemen.
De leider van het Koerdische volk, Abdullah Öcalan, heeft herhaaldelijk benadrukt dat het rekken van dit proces de gevaren alleen maar zou vergroten, en gezien de gebeurtenissen na de oproep van 27 februari is dit ruimschoots bewezen. Ziet u dat de Turkse staat zich werkelijk bewust is van deze situatie?
Zoals ik al zei, is dit een serieuze zaak, en die vraagt om een serieuze aanpak. Je kunt zo'n proces niet aanpakken met tactieken, uitstel, misleiding, bedrog of achterbakse plannen. Het werkt niet om tijd te rekken. Ze moeten duidelijk zijn en hun wil laten gelden. Ze zeggen het tenslotte zelf. Ze zeggen dat dit proces belangrijk is. De pot staat op het vuur in het Midden-Oosten. In zo'n omgeving is het versterken van het interne front cruciaal. De weg naar versterking van het interne front ligt in het sluiten van vrede met de Koerden. Het ligt in het Vredes- en Democratische Samenlevingsproces. Je kunt geen interne vrede bereiken door tegen de Koerden te vechten. Het zal je opslokken. Daarom heeft Rêber Apo consequent benadrukt dat door de geschiedenis heen, wanneer Turken allianties met de Koerden hebben gevormd, ze hebben gewonnen, en wanneer ze op gespannen voet stonden met de Koerden, ze hebben verloren. De Turkse staat moet dit serieus nemen. Dit is wat iedereen verwacht. Maar als het te lang duurt, zullen er zeker mensen zijn die het saboteren. Wij zijn voorstander van een oplossing en staan open voor elke redelijke aanpak. Maar we kunnen zulke dingen niet tolereren. Wij zijn een beweging met een geschiedenis van 53 jaar. We zijn geen groep die pas een of twee jaar bestaat; we hebben ruime ervaring. We hebben een rijke geschiedenis achter ons. We dragen een verantwoordelijkheid. We zijn hier al 53 jaar mee bezig. Kunnen we dit dan maar zo terloops aanpakken? In dit opzicht moet ook de Turkse staat deze realiteit onder ogen zien en de juiste aanpak hanteren.
Eerlijk gezegd vraag je je soms af hoe serieus deze hele situatie eigenlijk is – het is gewoon zo lichtzinnig. Ze hebben geen idee van de ontwikkelingen in de regio, noch van wat de toekomst brengt. Sommige mensen fantaseren nog steeds over „vaderland, natie, Sakarya“ – „we zullen ze op deze manier verpletteren, we zullen ze op die manier verpletteren“, of „we zullen de Koerden uitroeien“. Met zo'n mentaliteit kom je nergens. In een strijd zullen er altijd verliezen en moeilijkheden zijn. Maar de strijd gaat door en moet worden volgehouden. Dus waarom zou dit proces tot stilstand komen? Waarom zou het aanslepen? Waarom zou het niet worden opgelost? Waarom zou het onopgelost blijven? Rede en logica vereisen dat we reageren op de redelijke aanpak die Rêber Apo naar voren heeft gebracht en de kwestie oplossen. Anders is het probleem niet dat de Koerden zullen verliezen. De Koerden vechten al. Zoals Marx zei: de arbeiders hebben niets te verliezen dan hun ketenen. Ja, de Koerden hebben niets te verliezen dan onderdrukking en repressie. In dit opzicht moet de Turkse staat dit proces op de juiste manier benaderen.
Het standpunt van het Koerdische volk zelf is doorslaggevend binnen de gebeurtenissen die zich in onze regio ontvouwen. In deze context zijn de ‘Oproep tot nationale consensus’, uitgegeven door meer dan 200 prominenten in Zuid-Koerdistan, en de reactie daarop van de Commissie voor Buitenlandse Betrekkingen van de KCK met het publiek gedeeld. Eenheid is belangrijk voor de Koerden, maar wat voor soort eenheid?
Eenheid is van cruciaal belang voor de Koerden. Dat heeft iedereen altijd al gezegd. De situatie tijdens de Eerste Wereldoorlog is duidelijk. Toen was er geen sprake van eenheid. In plaats daarvan waren er sterk versnipperde, op stammen gebaseerde benaderingen. Er ontstond geen gemeenschappelijke politieke wil die heel Koerdistan vertegenwoordigde. Dit leidde tot negatieve gevolgen. Nu wil niemand meer in die situatie terechtkomen. Het realiseren van Koerdische eenheid is erg belangrijk. Het volk heeft in feite eenheid bereikt op sociaal niveau. Het Koerdische volk heeft deze eenheid getoond toen het de verantwoordelijkheid voor Rojava op zich nam. Het toonde dit tijdens Newroz en blijft dit doen. Een democratische eenheid is noodzakelijk. En dit moet ook in de politieke sfeer worden gerealiseerd. In de politieke sfeer heerst nog steeds de neiging om alles te willen controleren. Dit is in tegenspraak met de fundamentele principes van de democratie. In Başûr [Zuid-Koerdistan] zegt iemand bijvoorbeeld: “Ik moet de controle hebben.” Waarom zou jij de controle moeten hebben? Een democratisch Başûr [Koerdische regio in Irak, -red) is mogelijk. Elke regio kan zijn eigen specifieke kenmerken hebben.
Die centralistische mentaliteit is een overblijfsel uit de 19e en 20e eeuw. Vandaag de dag moeten we eenheid tot stand brengen op basis van democratische principes. We moeten politieke banden smeden. We moeten de eenheid van het volk waarborgen. Laten we bijvoorbeeld zeggen dat bij de bevrijding van Koerdistan, laten we zeggen dat Botan zijn eigen lokale identiteit heeft. Lokale democratie is mogelijk. Lokale kenmerken kunnen bestaan. Dersim zou bijvoorbeeld zijn eigen lokale democratische kenmerken kunnen hebben. Binnen de eenheid van Koerdistan. Het zou kunnen bestaan binnen de eenheid van Turkije. Met betrekking tot de Koerden. De Koerden vertegenwoordigen al een eenheid. Er zijn op dit moment grenzen. Maar de Koerden vormen nog steeds een geheel. Zijn grenzen een obstakel voor de gedeelde eenheid van de Koerden? Nee. Wanneer we spreken over een democratische benadering, democratische cultuur en democratische eenheid, zijn zowel de democratische eenheid van het Koerdische volk als, uiteraard, een democratische benadering van deze machten noodzakelijk.
Dit moet gebaseerd zijn op een democratische benadering en een democratisch begrip. Vooral in de context van de aanhoudende Derde Wereldoorlog kunnen er overal samenwerkingsverbanden op bestuursgebied bestaan, maar het is ondenkbaar dat één partij zegt: „Ik zal de leiding hebben; iedereen zal onder mijn toezicht staan – Bakûr [Noord-Koerdistan] zal onder mijn toezicht staan, Rojava zal onder mijn toezicht staan en Rojhilat zal onder mijn toezicht staan.“ Wij geloven dat overal, op democratische basis en door de wil van het volk, iedereen kan deelnemen aan zelfbestuur. Een democratische Koerdische eenheid is cruciaal. Rêber Apo dringt hierop aan. Dit is de oproep die is gedaan. En wij steunen deze oproep. Wij vinden deze oproep gepast. Alle Koerdische intellectuelen, kunstenaars en alle anderen moeten hun rol spelen in dit proces van het tot stand brengen van democratische eenheid. Wij beschouwen dit als doorslaggevend. In een omgeving waarin het Midden-Oosten wordt hertekend en de nieuwe status quo van de Midden-Oosterse machtsverhoudingen wordt bepaald, zal de eenheid van de Koerden hen sterk houden en hun positie versterken. Dit betekent niet noodzakelijkerwijs dat alle delen zullen samensmelten tot één staat. Maar deze eenheid versterkt de positie van de Koerden in elke regio. Het brengt de Koerden dichter bij vrijheid en een democratisch leven. Dit is wat wij bedoelen met democratische eenheid.
De oorlog tussen de VS en Israël enerzijds en Iran anderzijds woedt in volle hevigheid voort. Hoe beoordeelt u de huidige fase van deze oorlog?
De huidige fase van de oorlog is werkelijk angstaanjagend. Ja, er worden geen kernwapens gebruikt, maar de technologie is zo geavanceerd dat zelfs zonder kernwapens de wapens die worden ingezet werkelijk vernietigend en verwoestend zijn. Deze technologie is voornamelijk in handen van de VS en Israël, maar ook Iran maakt er gebruik van. De wetenschap is vooruitgegaan; de technologie is vooruitgegaan. Technologie is in ieders handen; techniek is in ieders handen; natuurkunde, wetenschap – het is allemaal in ieders handen. Nu is er iets dat zo vernietigend is. Het niveau dat de oorlog heeft bereikt, laat dit eigenlijk zien. Het Midden-Oosten zou niet zo moeten zijn. De aanpak van problemen zou niet zo moeten zijn. Zowel de benadering van de internationale mogendheden ten aanzien van de regio als de zelfdefinitie van de regionale mogendheden is verkeerd. Hun begrip van hoe problemen opgelost moeten worden, is verkeerd. Noch de benadering van de VS en Israël is correct, noch die van Iran.
Natuurlijk kunnen de VS en Israël bekritiseerd worden. Ze geven het Midden-Oosten een nieuwe vorm volgens hun eigen visie. Maar een staat kan ook niet, onder het mom van nationale soevereiniteit, binnen zijn eigen grenzen doen wat hij wil. Dit is precies wat ervoor zorgt dat de problemen in het Midden-Oosten onopgelost blijven. Dat is geen nationale soevereiniteit. Wat is nationale soevereiniteit dan wel? Het is het behoud van de democratische wil van een samenleving en haar streven naar vrijheid. De situatie waartoe de oorlog heeft geleid, is ernstig. Ze verspreidt zich over de hele regio. Deze oorlog zet eigenlijk behoorlijk aan tot nadenken. Ze laat zien hoe hegemonieoorlogen werken, hoe ze hardnekkige problemen creëren en hoe de politieke benaderingen van dergelijke staten – zowel natiestaten als regionale staten – fundamenteel gebrekkig zijn. Het feit dat het Midden-Oosten in deze toestand is geraakt, is echt ons probleem. Het is het probleem van de bevolking van het Midden-Oosten. Waarom is het Midden-Oosten zo ver gekomen? Waarom is het kwetsbaar geworden voor interventies? Waarom dient het als voorwendsel voor interventies? Natuurlijk moeten ook de volkeren van het Midden-Oosten zich hier vragen over stellen.
Nu deze oorlog voortduurt, hoe ziet u de positie van de krachten die in staat zijn een echte omgeving van vrijheid en democratie te creëren? Welke weg moeten de volkeren – die de ware slachtoffers zijn van de botsing van belangen tussen internationale en regionale machten – volgen?
Er is oorlog; er is interventie. Het Midden-Oosten wordt op deze manier vormgegeven. De VS wil op deze manier zijn positie versterken, en Israël wil hetzelfde doen. Iran wil op deze manier zijn positie versterken, om zo zijn invloed te vergroten. De oorlog duurt voort. De oplossing hiervoor is ongetwijfeld een democratische en politieke oplossing, gebaseerd op het concept van de Democratische Natie zoals voorgesteld door Rêber Apo. Het is een oplossing die berust op de broederschap tussen volkeren. Onze leider heeft dit alternatief naar voren gebracht. Rêber Apo verzet zich tegen het project om kwesties via oorlog op te lossen en het Midden-Oosten via oorlog te hervormen, met het argument dat het Midden-Oosten zichzelf op deze manier moet hervormen. Hier is het Vrede- en Democratische Samenlevingsproject dat met Turkije wordt uitgevoerd. Alle landen kunnen dit voor hun eigen gemeenschappen implementeren. Dit beleid kan zich tegen die oorlog verzetten. Dit beleid kan dat project dwarsbomen. De derde weg is om ook de weg van de internationale hegemonische machten te blokkeren. Het is de zinloosheid blootleggen van het beleid dat door de regionale staten wordt gevoerd. En het is de derde weg die door Rêber Apo naar voren is gebracht. Het is de kwestie van volkeren die hun eigen problemen oplossen door middel van democratisering. Het is de kwestie van het erkennen van de wil van de volkeren.
Het ene volk mag de wil van het andere volk niet breken. De volkeren van het Midden-Oosten moeten een gezamenlijk bestaan opbouwen zonder elkaars wil te breken. Op Newroz willen we deze boodschap nogmaals benadrukken. De volkeren moeten zelf aangeven wat hun eigen oplossing zal zijn. Ze moeten hun eigen vrije en democratische wil laten gelden. Ze mogen noch het internationale beleid van de heersende machten, noch het beleid van regionale staten accepteren. Ze moeten hun eigen democratische wil laten gelden. Alleen als dit democratische inzicht zich ontwikkelt en in de praktijk wordt gebracht, kunnen de problemen in het Midden-Oosten worden opgelost. In dit opzicht vormt wat Rêber Apo naar voren heeft gebracht – en wat hij tijdens Newroz heeft benadrukt – in feite een project voor het oplossen van de problemen in het Midden-Oosten.
Bron: ANF
