Terwijl de oorlog tussen het Amerikaans-Israëlische blok en Iran voortduurt, lopen de spanningen langs de grens tussen Irak en Syrië opnieuw op. De terugtrekking van het Iraakse leger uit belangrijke grensgebieden, met name Abu Kamal en Al-Qaim, wordt gezien als een teken dat er voorbereidingen worden getroffen voor een nieuw conflict in de regio. Recente Amerikaanse luchtaanvallen gericht tegen de Hashd al-Shaabi (Volksmobilisatiestrijdkrachten, PMF) worden gezien als een poging om de invloed van Iran langs de grens te verzwakken. Er wordt ook gezegd dat vanwege de nabijheid van Abu Kamal en Al-Qaim een mogelijk conflict tussen de PMF en HTS het evenwicht aan beide zijden van de grens zou kunnen verschuiven.
Na de overeenkomst van 29 januari tussen de Syrische Democratische Strijdkrachten (SDF) en Damascus trekt het zoeken naar een nieuw evenwicht ter plaatse de aandacht. Hoewel op veiligheid gerichte gesprekken de sfeer in Syrië tijdelijk hebben verzacht, zijn er aanwijzingen dat dit zou kunnen uitmonden in een nieuwe conflictsituatie in Irak. Er wordt ook gesteld dat de dynamiek die de SDF en Damascus opnieuw in conflict zou kunnen storten, sterk blijft. Analisten benadrukken dat de belangrijkste bepalende factor in de regio de toenemende impact van de spanningen tussen Iran en Israël is. Volgens hen is de deur naar een nieuw sektarisch conflict tussen sjiieten en soennieten geopend.
HTS en het scenario in Libanon
Bronnen ter plaatse melden dat er nieuwe scenario’s worden besproken die gericht zijn op het opvoeren van de spanningen langs de grens tussen Syrië en Libanon. Volgens deze bronnen zijn er plannen om aan HTS gelieerde gewapende groeperingen in te zetten tegen Hezbollah in Libanon.
De SDF stelt de veiligheid van de Koerdische regio’s voorop, maar wil tegelijkertijd in de praktijk aantonen dat de overeenkomst met Damascus haalbaar is. De terugkeer van inwoners van Afrin en de benoeming van Sipan Hemo, lid van het algemeen commando van de SDF, tot vice-minister van Defensie worden geïnterpreteerd als tekenen van goede wil, maar de situatie ter plaatse blijft uiterst complex. Bronnen geven aan dat de partijen overeenstemming hebben bereikt over lijsten met betrekking tot gevangenenruil en dat wederzijdse vrijlatingen worden verwacht vóór Newroz op 21 maart.
De Sanadid-strijdkrachten hebben aangeboden deel te nemen aan een operatie tegen de PMF
Terwijl de activiteiten in de regio voortduren, wijst informatie erop dat de Sanadid-strijdkrachten het aanbod hebben gekregen om deel te nemen aan een operatie tegen de PMF; zij hebben hier echter niet positief op gereageerd. Het aanbod zou gericht zijn op het herverdelen van de controle langs de grenslijn. In een bericht dat werd overgebracht aan HTS-leider al-Jolani (Ahmed al-Sharaa) en zijn team, zou naar verluidt zijn gesteld: “We hebben niet de kracht; we kunnen niet tegen de PMF vechten.” Desondanks zijn er naar verluidt tekenen van voorbereidingen op een mogelijk conflict langs de lijn van Abu Kamal, Deir ez-Zor, Til Kocher, Al-Qaim en Qamishlo.
Nieuwe machtsstrijd
Ondertussen creëren de terugtrekking van het Iraakse leger uit het grensgebied en de Amerikaanse aanvallen op de PMF de voorwaarden voor een nieuwe machtsstrijd in de regio. Er wordt ook gemeld dat HTS en het team van Jolani onlangs bijeenkomsten hebben gehouden in verschillende Syrische steden.
Jolani’s zoektocht naar een regering en onzekerheid
Jolani’s poging om een regering te vormen blijft zeer onzeker. De mogelijkheid van zuiveringen binnen zijn team wijst erop dat dit proces nauwlettend in de gaten wordt gehouden door zowel regionale als internationale actoren.
Naast deze ontwikkelingen zou ISIS oproepen tot een herorganisatie in Raqqa, Deir ez-Zor, Shuhail en Diban. Met name open cellen in Raqqa zouden de bevolking twee keuzes voorleggen: zich aansluiten bij ISIS of het gebied verlaten.
Drie cruciale factoren voor de toekomst
Bronnen ter plaatse wijzen op drie sleutelfactoren die bepalend zullen zijn voor de toekomst van Syrië:
* De volledige uitvoering van het akkoord tussen de SDF en Damascus. Een effectieve en duurzame uitvoering van het akkoord van 29 januari zou de vooruitzichten op een politieke oplossing in Syrië kunnen versterken.
* Het scenario waarin HTS wordt ingezet tegen Hezbollah in Libanon en een mogelijk conflict tussen HTS en de PMF langs de grens tussen Irak en Syrië wijzen erop dat een regionale oorlog op handen kan zijn.
* De poging van ISIS om zich in Irak en Syrië te reorganiseren, geeft aanleiding tot ernstige bezorgdheid dat de groepering opnieuw als een gewelddadige macht op het terrein kan optreden.
