- Noord-Koerdistan
Te midden van economische onzekerheid, toenemende repressie en sociaal isolement bouwen vrouwen in Amed (tr. Diyarbakır) een solidair economisch model op: de Rawesta-vrouwencoöperatie werd opgericht op initiatief van de Vereniging voor Solidariteit met Families van Gevangenen (TUHAY-DER). Het project wordt gedragen door vrouwen van wie familieleden gevangen zitten – velen van hen op basis van politieke beschuldigingen.
De coöperatie ziet zichzelf als een antwoord op structurele armoede onder vrouwen, op de existentiële lasten van gevangenenfamilies en op de politieke marginalisering van delen van de Koerdische bevolking.
Oorsprong in gevangenisbezoeken
Volgens Yeter Erel Tuma, voorzitter van TUHAY-DER, ontstond het idee voor de coöperatie tijdens bezoeken aan getroffen families. “Veel vrouwen zeiden tegen ons: we kunnen de reiskosten niet betalen, we kunnen onze familieleden niet meer bezoeken, de armoede neemt ons het laatste wat we hebben”, aldus Tuma. Vanuit deze directe behoefte is het initiatief ontstaan.
Foto: Opening van de vrouwencoöperatie Rawesta in december 2025 © Districtsbestuur Payas
“We wilden geen bedrijf oprichten, maar een model dat gebaseerd is op collectief werk, wederzijdse ondersteuning en lokale zelfredzaamheid.” Het doel is niet alleen economisch overleven, maar ook het opbouwen van een alternatieve, solidaire economie die geworteld is in gemeenschappelijke waarden en ecologische duurzaamheid. Het motto van de coöperatie luidt: “Wij kennen de waarde van werk, ecologie en solidariteit.”
Collectieve keuken, collectieve kracht
Momenteel ligt de focus op de productie en levering van maaltijden voor evenementen, begrafenissen, bijeenkomsten en sociale instellingen. De inkomsten die hiermee worden gegenereerd, dekken de bedrijfskosten en vloeien tegelijkertijd naar ondersteuningsstructuren voor gevangenen en hun familieleden.
“Alle zeven vrouwen die hier momenteel werken, hebben familieleden in de gevangenis”, aldus Tuma. “Ze organiseren zich om financieel onafhankelijker te worden en om überhaupt bezoek te kunnen blijven brengen.” Ook gevangenen uit Rojava en Rojhilat (West- en Oost-Koerdistan) die geen familieleden ter plaatse hebben, zullen in de toekomst worden ondersteund. “Hier ontstaat ook voor degenen die geen stem hebben een ruimte van solidariteit.”
“We staan op eigen benen – zonder bedelaars te zijn”
Voor de deelnemers betekent de coöperatie meer dan alleen een werkplek. “Ik heb geleerd dat we op onze eigen kracht kunnen vertrouwen”, zegt gevangene Aslı Çelebi. Het werk geeft haar niet alleen een inkomen, maar ook een gevoel van gemeenschap, handelingsvermogen en waardigheid. “We vragen niemand om iets. We werken, we produceren, we delen. Wat we opbouwen, is van ons – en we doen het voor elkaar.”
Op lange termijn wil de Rawesta-coöperatie haar productiecapaciteit uitbreiden, meer vrouwen betrekken en meer gezinnen bereiken. Het doel is om het idee naar andere steden over te brengen en een solidair netwerk op te bouwen dat functioneert buiten de logica van staatssteun om.
