- Noord- en Oost-Syrië
De Syrische Democratische Strijdkrachten (SDF) hebben een jaar na de val van het regime van Assad opgeroepen tot een uitgebreide nationale dialoog. In een verklaring die maandag werd gepubliceerd, riep de multi-etnische alliantie op tot het sluiten van een nieuw maatschappelijk contract dat gebaseerd is op gelijkheid, participatie en democratische principes. Tegelijkertijd waarschuwde de SDF voor een terugkeer naar de autoritaire “Baath-mentaliteit” en leverde zij scherpe kritiek op de aanhoudende verspreiding van haatzaaiende taal door aan het regime gelieerde actoren.
Oproep tot nieuwe politieke basis
“De volgende fase vereist een echte en inclusieve nationale dialoog, ver weg van uitsluiting en autocratie”, aldus de verklaring van de SDF, die via het mediacentrum werd verspreid. De totstandkoming van een nieuw maatschappelijk contract moet de basis leggen voor een Syrië dat gebaseerd is op recht, vrijheid en gelijkheid voor alle burgers. De eerste verjaardag van de val van het regime van Assad is een gelegenheid om even stil te staan en na te denken over de ontwikkelingen in de door het autonome bestuur gecontroleerde gebieden.
Noordoost-Syrië als voorloper van verandering
De SDF herinnerde eraan dat de regio's in het noorden en oosten van Syrië al vroeg verzet hebben geboden tegen de autoritaire structuren van het oude regime. Al bij de opstand van Qamişlo op 12 maart 2004 had zich protest tegen het systeem gevormd. Met de verdrijving van het regime in de loop van de Rojava-revolutie in 2012 bouwden lokale krachten een alternatief bestuursmodel op, gebaseerd op maatschappelijke organisatie, basisdemocratie en dienstverlening. Uit de toen gevormde zelfverdedigingsstructuren ontstond later de SDF, die vandaag een centrale rol speelt in de regionale stabiliteit en in de strijd tegen het terrorisme.
“Wat we hebben bereikt, was niet het resultaat van een moment, maar een uiting van een diepe legitimiteit die voortkomt uit het verzet en de standvastigheid van ons volk – uit de offers van de zonen en dochters van ons land, die de zelfbenoemde IS hebben verslagen en grote delen van Syrië hebben bevrijd in naam van de hele wereld.”
Kritiek op autoritaire tendensen en verdeeldheid
De SDF uitte haar bezorgdheid over tekenen van een mogelijke terugkeer naar centralistische en repressieve machtsverhoudingen. “De ineenstorting van het regime was meer dan een politieke verandering – het was het einde van een manier van denken die de macht monopoliseerde en het volk onderdrukte”, aldus de verklaring. Elke vorm van heropleving van deze structuren zou een terugkeer naar de crisis betekenen.
Daarnaast bekritiseert de SDF dat bepaalde regeringsgezinde actoren blijven inzetten op haatzaaiende en polariserende retoriek. Zij proberen de samenleving te polariseren langs etnische of politieke lijnen, in plaats van de eenheid van Syrië te bevorderen. Een dergelijk discours is niet verenigbaar met de vereisten voor een nieuw begin, maar is veeleer een uiting van een achterhaald machtsbegrip.
Terugkeer van ontheemden blijft centraal thema
Een ander centraal thema in de verklaring was het lot van de ontheemden uit door Turkije bezette regio's zoals Efrîn (Afrin), Serêkaniyê (Ras al-Ain) en Girê Spî (Tall Abyad). Ondanks de terugtrekking van het regime is de terugkeer van honderdduizenden mensen nog steeds niet gegarandeerd. De QSD beschouwt hun terugkeer als een “nationale prioriteit”, zonder welke een rechtvaardig en duurzaam vredesproces ondenkbaar is.
Verdediging van de verworvenheden
Tot slot benadrukte het generale commando van de SDF de rol van de alliantie als stabiliserende kracht in Noordoost-Syrië. Men ziet het als zijn verantwoordelijkheid om de veiligheid van de bevolking te garanderen en de maatschappelijke verworvenheden van de afgelopen jaren te behouden. “Onze strijders hebben met gevaar voor eigen leven gevochten voor vrijheid, waardigheid en zelfbeschikking. Dit verplicht ons om alles in het werk te stellen om het bereikte te beschermen en de weg te effenen naar een nieuw Syrië – een Syrië dat is gebaseerd op rechtvaardigheid, vrijheid en partnerschap en dat recht doet aan de slachtoffers van deze revolutie.”
