- Oost-Koerdistan
Volgens een recent rapport van het initiatief Kolbarnews zijn er in 2025 minstens 32 kolbar gedood en 38 anderen gewond geraakt. De gedocumenteerde gevallen deden zich voor in het grensgebied van het drielandenpunt Iran-Irak-Turkije, met name in de Oost-Koerdische provincies Ûrmiye, Sine (Sanandadsch) en Kirmaşan (Kermanschah). Het rapport is gebaseerd op systematisch geregistreerde schendingen van de mensenrechten in de loop van het afgelopen jaar en stelt in de meeste gevallen Iraanse troepen rechtstreeks verantwoordelijk.
Aanvallen, lawines, ongelukken: gevaarlijk dagelijks leven aan de grens
In totaal zouden in 2025 70 mensen zijn gedood of gewond geraakt, aldus de analyse. In 53 gevallen was dit het gevolg van gerichte aanvallen door Iraanse eenheden, waaronder grenssoldaten en speciale eenheden. Andere doden en gewonden waren het gevolg van lawines, valpartijen in onbegaanbaar terrein of extreme weersomstandigheden – gevaren waaraan kolbars dagelijks worden blootgesteld.
Onder de slachtoffers bevinden zich ook minderjarigen: drie van de getroffenen waren jonger dan 18 jaar. Volgens het rapport kwam een van de jongeren om het leven door schoten van Iraakse grenswachten. Bovendien raakte een kolbar van de Baluch-minderheid ernstig gewond bij een brand die door Iraanse troepen werd veroorzaakt.
Aantal dodelijke incidenten aanzienlijk gestegen
Volgens het rapport is het totale aantal gedode en gewonde Kolbar in 2025 weliswaar met ongeveer 80 procent gedaald ten opzichte van het voorgaande jaar, maar is tegelijkertijd het aandeel dodelijke slachtoffers onder het totale aantal getroffenen aanzienlijk gestegen – van 17 procent in 2024 tot 46 procent in 2025. “Deze stijging toont aan dat de incidenten dodelijker zijn geworden en dat er harder wordt opgetreden tegen kolbar”, aldus het rapport. Ook in een langetermijnvergelijking zijn de cijfers hoog: in de afgelopen zeven jaar zijn in totaal 1.676 kolbar gedood of gewond geraakt. Het initiatief Kolbarnews ziet hierin een blijvend, structureel probleem aan de grenzen van Iran, met name ten opzichte van de Koerdische bevolking.
Kolbar als symbool voor economische nood en staatsgeweld
Kolbar (“lastdragers”) – meestal mannen, maar vaak ook jongeren – vervoeren onder extreme omstandigheden goederen over de bergen aan de grenzen die door Koerdistan lopen. Ze vervoeren belastingvrije goederen zoals sigaretten, elektronica of textiel over de bergpassen. Het beroep is ontstaan door een combinatie van grenssluitingen, armoede en werkloosheid. Kolbar worden beschouwd als symbool voor de diepe armoede, het gebrek aan economische perspectieven en het etnisch discriminerende beleid van Iran. Hun werk is gevaarlijk, biedt geen wettelijke bescherming en wordt door de staat vaak gecriminaliseerd.
Kolbarnews wijst op een beleid van straffeloosheid: er wordt geen juridisch onderzoek ingesteld tegen de verantwoordelijken voor gewapende aanvallen of tegen militaire commandostructuren. In plaats daarvan neemt de repressie toe, mede omdat er geen bindende regels zijn voor de omgang met de grensbevolking.
Oproep: creëer menswaardige alternatieven
De organisatie roept de autoriteiten van het Iraanse regime op om de kolbar niet langer als een veiligheidsrisico te behandelen, maar hen menswaardige alternatieven te bieden om in hun levensonderhoud te voorzien. Het huidige beleid bevordert armoede, uitsluiting en geweld. “De kolbar mogen niet langer worden gedwongen om onder levensgevaarlijke omstandigheden hun brood te verdienen”, aldus het rapport. “Er zijn politieke en economische oplossingen nodig die de mensen in de grensregio's een waardig leven mogelijk maken.”
