- Noord-Koerdistan
De geplande uitbreiding van de Firat-boulevard in de wijk Kayapınar in de provincie Amed (Diyarbakır) heeft geleid tot protesten van milieuactivisten en de Orde van Advocaten. Terwijl het door de DEM-partij geleide gemeentebestuur het project presenteert als een noodzakelijke modernisering van de infrastructuur, waarschuwen critici voor verstoring van bestaande ecologische structuren en plaatsen zij vraagtekens bij de motivering achter de voorgestelde maatregelen.
Volgens de gemeente voorziet het project in een ingrijpende herinrichting van de verkeersas. De plannen omvatten onder meer de verbreding tot meerdere rijstroken, nieuwe kruispuntinrichtingen en de aanleg van voet- en fietspaden. Ook de technische infrastructuur, zoals riolering en verlichting, moet worden vernieuwd. De werkzaamheden worden gecoördineerd door verschillende gemeentelijke afdelingen.
Kritiek op het verplanten van oude bomen
Centraal in het geschil staat de omgang met de bestaande bomen langs de boulevard. De gemeente heeft aangekondigd dat de bomen niet gekapt zullen worden, maar met behulp van speciale methoden zullen worden verplant en tijdelijk op aangewezen plekken zullen worden vastgezet. Nadat de bouw is voltooid, moeten ze weer worden geïntegreerd in de nieuw ontworpen ruimtes.
Ecologen betwijfelen echter of deze aanpak het voortbestaan van de bomen daadwerkelijk zal waarborgen. Vertegenwoordigers van de Amed Ecology Council en de Orde van Advocaten verzamelden zich ter plaatse en protesteerden tegen de maatregelen, waarbij ze spandoeken toonden met slogans als “Xwezaya me xwebûna me ye, em dev jê bernadin” (“Onze natuur is ons bestaan, we zullen het niet opgeven”) en “Her darek warek e” (“Elke boom is een leefgebied”).
De medewoordvoerder van de Ecologische Raad, Sabri Kılıç, verwees naar eerdere ervaringen met soortgelijke projecten: „We hebben in andere straten al gezien dat verplaatste bomen het niet overleven”, zei hij. Langs de Firat Boulevard staan bomen die wel 30 jaar oud zijn, enkele van de oudste in de omgeving. „Deze bomen moeten nu worden gekapt. Dat zullen we niet accepteren”, aldus Kılıç.
Volgens hem is het de bedoeling dat ten minste 75 bomen uit hun vaste standplaats worden verwijderd. De door de gemeente genoemde doelstellingen, zoals verkeersremmende maatregelen of de aanleg van fietspaden, rechtvaardigen deze ingreep niet. “De oplossing kan niet zijn om decenniaoude bomen uit de grond te rukken”, zei hij.
Gemeente spreekt van noodzakelijke modernisering
Het gemeentebestuur verdedigde het project en verwees naar de toestand van de bestaande infrastructuur: “Deze is ongeveer 20 jaar geleden aangelegd onder andere technische omstandigheden en voldoet niet meer aan de huidige eisen. Met name verkeersrisico’s en problemen met de afwatering hebben de noodzaak tot ingrijpen vergroot.”
In een verklaring benadrukte de gemeente dat bij het project zowel rekening wordt gehouden met ecologische aspecten als met de behoeften van de bevolking. Volgens de verklaring vond de planning plaats in het kader van een „participatief proces“ waarbij actoren uit het maatschappelijk middenveld betrokken waren. In een enquête zou een grote meerderheid van de deelnemers het project hebben goedgekeurd.
In de verklaring staat dat het verplanten van bomen beperkt blijft tot een “beperkt aantal” en zal worden uitgevoerd volgens wetenschappelijke criteria. Het doel is, zo voegde de gemeente eraan toe, om de bestaande groene structuur te behouden en tegelijkertijd een “duurzamere en beter geplande” beplanting mogelijk te maken.
Een fundamenteel conflict over stadsontwikkeling
Het conflict in Amed wijst op een fundamentele vraag rond stadsontwikkeling: in hoeverre mogen infrastructurele projecten worden uitgevoerd ten koste van bestaande ecosystemen? Terwijl het stadsbestuur vertrouwt op technische oplossingen en herinrichting, stellen milieu-initiatieven de aanname ter discussie dat decenniaoude boomstructuren zonder verlies kunnen worden verplaatst.
Voor de demonstranten gaat het niet alleen om individuele bomen, maar om de bescherming van gevestigde habitats in de stedelijke ruimte. “Elke boom is een habitat” is een van de centrale slogans van de beweging. Of en in hoeverre het project zal worden aangepast, blijft voorlopig onduidelijk. De kritiek vanuit ecologische en juridische kringen zal de uitvoering ervan echter waarschijnlijk blijven begeleiden.
