- Noord-Koerdistan
Zes jaar na de verdwijning van studente Gülistan Doku hebben vrouwenorganisaties, familieleden en sympathisanten in Dersim (tr. Tunceli) opnieuw gerechtigheid en opheldering geëist. Tijdens een bijeenkomst van het vrouwenplatform Dersim kwamen talrijke mensen bijeen, waaronder vertegenwoordigers van politieke partijen en maatschappelijke organisaties. Onder het motto “We geven niet op – Waar is Gülistan Doku?” herinnerden zij aan de onopgeloste zaak, die in het hele land een symbolische betekenis heeft gekregen voor het lot van vermiste vrouwen in Turkije.
Gülistan Doku, geboren in Amed (Diyarbakır) en op dat moment 21 jaar oud en studente kinderpedagogiek, is op 5 januari 2020 spoorloos verdwenen in Dersim. Ze wordt als onvindbaar beschouwd, hoewel bijna elk gebied in Dersim 24 uur per dag wordt bewaakt met bewakingscamera's en richtmicrofoons. Haar omgeving denkt dat ze het slachtoffer is geworden van een geweldsmisdrijf.
Gouverneur verspreidt zelfmoordtheorie
Slechts één dag voor Dokus verdwijning had haar ex-vriend Zainal Abakarov met geweld geprobeerd de jonge vrouw in zijn auto te sleuren. De studente verzette zich en omstanders die het incident hadden gezien, waarschuwden de politie. De autoriteiten sloten Abakarov, wiens stiefvader destijds politieagent was, echter al vrij snel uit als verdachte. In plaats daarvan speculeerde de toenmalige gouverneur Tuncay Sonel in het openbaar over een zelfmoordtheorie door een sprong in de rivier Munzur, omdat het laatste mobiele telefoonsignaal van de studente was ontvangen op een brug over een stuwmeer – een bewering waarvoor tot op heden geen hard bewijs bestaat. Er is nooit een lichaam gevonden.
Kritiek op het onderzoek en het uitblijven van opheldering
De voorzitter van de vrouwenvereniging van de CHP in Dersim, Handan Kahraman Şanlı, beschuldigde de autoriteiten namens de vrouwenalliantie van ernstige nalatigheid. Ondanks talrijke gesprekken met politieke besluitvormers, waaronder diverse ministers, is er al jaren geen noemenswaardige vooruitgang geboekt in deze zaak. In een stad die volledig wordt bewaakt door beveiligingscamera's, zijn er juist vanaf 5 januari geen relevante opnames – een omstandigheid die de familie als alarmerend en verdacht beschouwt. Şanlı had ook kritiek op structurele problemen in Dersim, waaronder georganiseerde uitbuiting van jonge vrouwen, drugsproblemen en toenemende druk op vrouwelijke studenten. Het lot van Gülistan Doku is volgens haar exemplarisch voor de toestand van het rechtssysteem als het gaat om geweld tegen vrouwen: “Dit dossier laat zien met wat voor soort gerechtigheid we te maken hebben.”
Familie maakt ernstige beschuldigingen tegen overheidsinstanties
De vader van Gülistan Doku, Halit Doku, beschuldigde de toenmalige gouverneur Tuncay Sonel en zijn zoon van betrokkenheid bij de verdwijning van zijn dochter. Hij verklaarde dat volgens videobeelden de auto van de zoon op de dag van Gülistans verdwijning meerdere keren in de buurt van de stuwdam was gezien – informatie die pas laat aan de familie was verstrekt. “Als ik geen arme man was, zou ik allang weten wat er met mijn dochter is gebeurd”, zei Doku.
Ook Gülistans zus Aynur Doku sprak zich uitgebreid uit over de zaak. Ze bekritiseerde dat de autoriteiten al vroeg zelfmoord als verklaring hadden aangedrongen, hoewel daar geen aanwijzingen voor waren. Ze sprak van een “georganiseerde doofpotaffaire” en verklaarde dat haar zus “niet verdwenen was, maar vermoord”. Sindsdien hebben verschillende personen contact opgenomen met de familie en aanwijzingen en bewijzen overhandigd die wijzen op een gerichte actie tegen Gülistan Doku. Er zouden – zo luidt de beschuldiging – systematische pogingen zijn gedaan om de daad te verdoezelen, sporen uit te wissen en de familie te manipuleren in haar zoektocht.
Aynur Doku citeerde uitspraken van voormalige politieagenten die suggereerden dat Gülistan “iets wilde vertellen” en daarom het zwijgen was opgelegd. Een toenmalige commissaris zou tegen de familie hebben gezegd dat men hen opzettelijk niet de volledige waarheid vertelde. Ook de voormalige veiligheidschef in Dersim zou zich uiteindelijk uit de regio hebben teruggetrokken – om gewetensredenen, vermoedt de familie.
“Gülistan werd het zwijgen opgelegd”
In bijzonder indringende bewoordingen beschreef Aynur Doku haar overtuiging dat haar zus het slachtoffer was geworden van een georganiseerde misdaad: “Gülistan werd niet alleen vermoord – haar lichaam werd vernietigd, zodat ze niets meer kon vertellen.” Het gaat om een geval van ongeëvenaard geweld en institutioneel falen. Ondanks talrijke ontmoetingen met hooggeplaatste politici, waaronder de toenmalige minister van Binnenlandse Zaken Süleyman Soylu en minister van Justitie Bekir Bozdağ, is er tot op heden niets veranderd. De familie beschuldigt de autoriteiten ervan de daders te beschermen en de waarheid opzettelijk te verdoezelen.
