Komt een man bij de keuringsarts:
“Kunt u mij afkeuren op mijn platvoeten?”
“Hoe dat zo?”, vraagt de arts.
“Dan kan ik later president worden, en zal ik overal conflicten creëren,
daar ben ik goed in.
Ik zal dan gelukszoekers en verontruste burgers opjagen.
Ik zal onmisbaar zijn.
Het land heeft mij nodig!”
De arts zucht: “Helder verhaal, kerel!
Dat kan ik niet lek schieten.”
En zet zijn handtekening.
Komt een fotomodel bij de immigratiedienst.
“Heeft u voor mij een Einstein-visum?”
“Dat is voor migranten met brains, mevrouw,” zegt de man vanachter zijn spiegelende leesbrilletje. “U lijkt mij eerder een geval van gelukszoeker.”
“Dat klopt,” zegt ze.
“Maar ik ga de toekomstige president trouwen."
De man kijkt op.
"Ik zal hem steunen bij het arresteren van alle toekomstige gelukszoekers.”
Ze glimlacht.
“It takes one to know one.”
De man knikt langzaam.
“Ik heb u onderschat,” mompelt hij.
“U beschikt inderdaad over uitzonderlijke brains.”
Vol overtuiging zet hij zijn stempel.
En zo is dat ook weer.
Søren Kierkegaard zei het zo:
‘Alleen door te kiezen wordt het leven ernstig en waarachtig.’
Niet dat de uitkomst zelf – je uiteindelijke keuze – altijd alle toetsing van kritiek kan doorstaan, toch doet dat wel iets. Het maken van keuzes verscherpt, wat anders tandeloos zou blijven. In Twente zeggen ze het zo: “As-ie er bunt, mot je d’r oak weze.” Of wel: Als je er bent, moet je ook staan voor je zaak. Meehobbelen en onzichtbaar blijven lijkt aantrekkelijk, maar je koopt er niets voor.
Als je blijft leven onder een steen, verliefd op je eigen ideetjes kan je nog menen een heilige te zijn, en zelfs ‘een verlicht mens’. Bijgeplust met recreatieve middeltjes, zwevend in de roes van je eigen pissige ideologietjes. Lang leve de pissebed!
Alleen koningen en gekken wentelen zich in hun autonome gelijk. Pas als je een betrokken burger wordt, piep je wel anders. Dan sta je midden in de groezeligheid des levens, die naadloos aanschurkt tegen je alledaagse hersenknars – dat bij elkaar gesprokkelde zooitje sociale strategietjes en handigheidjes.
Mensen die zich vastzetten in hun gelijk, vertrouw ik niet. Ik denk dat Kierkegaard wilde zeggen dat door de frictie van keuzes maken, in die verhitting, dingen voelbaar en zichtbaar worden. Ideologisch vastbijten is geen kiezen, het is zwelgen in je morele zuiverheid. Kiezen is verantwoordelijkheid nemen onder onzekere omstandigheden.
Als je kiest, loop je natuurlijk het risico dat het botst met wat er van je verwacht wordt. Dat is gevaarlijk. Kiezen ìs gevaarlijk, en je keuzes zijn niet in beton gegoten. Als dat wel zo is, zoals in totalitaire systemen, zit er vaak ergens een draadje los. En draait het uit op een regelrechte leugen. Bijgepoederd met een lijntje religie.
‘Vreselijk, al die leiders die ergens in GELOVEN,’ verzuchtte Maarten van Rossem laatst. We hebben bestuurders nodig! Geen ideologische gekken, disruptors, of praatjesmakers die hun shit over de schutting dumpen.
Zo kom ik vanzelf uit bij de huidige gekte. Laat ik even inzoomen op het kloppend hart van MAGA: daar regeert ‘The Big Lie’. Volgens Timothy Snyder is die leugen de motor van een politieke machine, naar klassiek-fascistisch model. Vanuit een wolk van religieuze extase worden existentiële crisis-toestanden de wereld in geslingerd, die erom smeken dat een krachtige leider alle wanhopige neuzen bundelt. 
We leven in nogal wilde tijden,
met monsters die monsters bestrijden.
Monsters zien overal, in alles monsters – om te beginnen binnen de eigen gelederen. Daar draaien ze warm en verfijnen hun onderdrukking . Ik denk aan de Nacht van de lange Messen, in juni 1934, waarin Hitler de top van de SA buiten spel zette, en de Kristallnacht november 1938, de massale pogrom tegen de Joden. In onze tijd kunnen we er ook wat van.
Onder Trump II is de ruige strijd tegen ‘landverraders’ verder verfijnd. Sowieso ook tegen alle andersdenkenden in het algemeen. Met zijn Executive Order van 27 april 2025 – getiteld ‘Restoring Truth and Sanity to the American History’ – richtte hij zijn pijlen op alle uitingen en historische analyses die niet stroken met het MAGA gedachtegoed. Met name instellingen die afhankelijk waren van federale financiering ondervonden daarvan de gevolgen. (Harvard, the Smithsonian)
Voor zover de campagne van Trump II iets heeft laten zien van historische proporties, dan is het wel zijn afrekening met het historische bewustzijn zelf. Het uitwissen en herschrijven van onwelgevallige, historische feiten is daarin de spil.
We verkeren in tijden met behoorlijk Orwelliaanse trekjes. De sloopkogel van de nieuwe zieners maakt overuren. Daarbij verwijzen zij doorgaans naar een tijd die er nooit was en een toekomst die er ook met zekerheid never nooit zal komen. Een revanchistische shitparty, doorregen met 'Es war einmal!’-snikjes.
Afijn, om daar nog een beetje doorheen te kijken is wel een hele uitdaging geworden. De echte frontlijn van de actuele strijd is: Voor of tegen het behoud van de democratische rechtsstatelijkheid en een “rule of law based wereldorde”. (Zoals Beatrice de Graaf het samenvatte.)
Al jaren zet Sander Schimmelpenninck zich ervoor in om ‘Dom Rechts’ te ontmaskeren. Het opzettelijk je van de domme houden. Het verdienmodel achter de productie van onwaar nieuws door met name radicaal rechts is een hardnekkige ziekte. Bewust een loopje nemen met de waarheid is wat anders dan het niet altijd het bij het rechte eind hebben. Willen we een beetje bij zinnen blijven en leren om nog naar elkaar te luisteren en samen de reële problemen aan te pakken, dan is er vertrouwen nodig. En dat nu is op dit moment ver te zoeken.
Komt een influencer bij de psychiater.
Psychiater, “Heeft u last van wanen?”
Influencer: “Ja. Ik denk dat iedereen tegen mij is.”
Psychiater: “Dat klinkt serieus.”
Influencer: “Ja zeker, dat heeft me al drie sponsordeals opgeleverd.”
Heel prettig. Zo wordt kiezen behapbaar, en een kwestie van rendement.
Ik denk wel dat deze sponsors wel een extra reden zijn voor het borgen van de waarheid van de nieuwsstromen. Niet zozeer in de zin van censuur, maar in de zin van een keurmerk, een soort Nutri-Score voor de social media. Een soort APK voor hun bullshit-status.
We vinden het toch ook heel normaal dat drinkwater aan bepaalde normen voldoet. Mag dat dan ook gelden voor onze dagelijkse portie informatie?
Nogmaals, dat is geen oproep voor hard optreden qua censuur en zo – Daar zie ik niet zoveel in. Het gaat hier over het toepassen van nuchter, menselijk inzicht in het publieke domein. Het concert van hallucinerende roeptoeters in een hallucinante wereld is niet wat mensen aanzet tot verdieping.
Pas als we leren om ernstig en waarachtig te worden, valt er wat te kiezen, en krijgt ons leven inhoud en diepte.
Afijn, dat houd ik mezelf voor.
En ja, als je geen platvoeten hebt is het ook bijna niet te doen.
Tot slot:
Komt een man bij de psychiater:
“Dokter, ik kan geen beslissingen nemen”
De arts: “Wilt u daar wat aan doen?"
Paniek glinstert in de ogen van de man.
Dan stamelt hij: “Dat weet ik niet.”
Auteur: Paul Terlunen
Andre Hazes:
Andre Hazes: Bloed, Zweet en Tranen
