- Turkije
Tijdens hun 1.122e wake op het Galatasaray-plein in Istanbul herdachten de Zaterdagmoeders Ibrahim en Edip Çelik. Vader en zoon werden op 10 juli 1994 in de noordelijke Koerdische provincie Batman ontvoerd en verdwenen door toedoen van de radicaal-islamitische Hezbollah. Sindsdien is er geen spoor meer van hen gevonden.
Familieleden van de verdwenen personen en talrijke mensenrechtenactivisten namen deel aan de wake. Ze droegen foto’s bij zich van mensen die verdwenen zijn of om het leven zijn gekomen terwijl ze in hechtenis van de staat verbleven, evenals rode anjers. De verklaring over de zaak werd voorgelezen door advocate Jiyan Kaya van de Istanboelse afdeling van de Mensenrechtenvereniging (IHD).
IHD wijst op banden met het staatsapparaat
Kaya herinnerde eraan dat de doodseskaders van Hezbollah in de jaren negentig talloze mensen hebben ontvoerd en gedwongen verdwenen. Ze wees ook op de rol van staatsstructuren en zei dat er vaststaand bewijs was dat Hezbollah bij het plegen van deze misdaden kon rekenen op bescherming en steun van delen van de veiligheids- en bestuursapparaat en dat haar activiteiten door de staat werden getolereerd. Als gevolg daarvan vond er geen effectieve staatsinterventie tegen deze misdaden plaats.
Wat gebeurde er op 10 juli 1994?
Op de avond van 10 juli 1994 klopten vier gemaskerde en gewapende mannen op de deur van het huis van de familie Çelik. Onder het voorwendsel dat ze wilden dat hij hen een locatie zou laten zien, namen ze de 50-jarige Ibrahim Çelik mee. Zijn zoon Edip, die toen 19 was, volgde hen omdat hij zijn vader niet alleen wilde laten.
Toen geen van beiden terugkeerde, nam de familie contact op met de gendarmerie en de politie en diende vervolgens een strafrechtelijke aangifte in bij het openbaar ministerie. Volgens de IHD heeft de familie vijf leden van Hezbollah geïdentificeerd die in verband staan met de ontvoering: Talat Rüzgar, Aziz Önlük, Ilhan Önlük, Resul Güneş en Çetin Dursun.
Het nodige onderzoek werd niet uitgevoerd
De inspanningen van de familie leverden geen resultaten op. „De nodige stappen om getuigen te ondervragen, verdachten te verhoren en de zaak in al haar facetten te onderzoeken, werden niet genomen“, aldus Kaya. Er is nooit meer iets vernomen van Ibrahim en Edip Çelik. De zoektocht die door Ibrahims vrouw, Merese Çelik, werd gestart, wordt nu voortgezet door hun kinderen en kleinkinderen. „Hoeveel jaren er ook verstrijken, we zullen niet ophouden gerechtigheid te eisen voor Ibrahim en Edip Çelik en voor al onze verdwenenen, en de staat eraan te herinneren dat zij zich aan de rechtsstaat moet houden.“
„Hoeveel generaties moeten dit nog meemaken?“
Vervolgens nam Berfin Çelik, de kleindochter van Ibrahim Çelik, het woord. „Ik ben een kleinkind van de Zaterdagmoeders. Al drie generaties lang staan we op het Galatasarayplein”, zei ze. “Het is voor ons een kwelling geworden om ons af te vragen wat er met hen is gebeurd. Hoeveel generaties moeten dit nog doorstaan? We willen de waarheid weten.”
Ze zei dat de familie de zoektocht niet zou opgeven: “Als familie Çelik zullen we deze strijd voortzetten.”
Aan het einde van de wake legden de familieleden van de verdwenenen hun anjers neer op het Galatasarayplein.
