- Noord-Koerdistan
De gemeenten die onder het bestuur van de DEM-partij staan, hebben met de “Verklaring voor een stad van vrouwen” een politiek stappenplan gepresenteerd dat voorziet in een uitgebreide heroriëntatie van de gemeentelijke planning volgens feministische, ecologische en basisdemocratische principes. Het doel is om steden te veranderen in plaatsen van rechtvaardigheid, geweldloosheid en participatie voor vrouwen – als antwoord op decennia van patriarchale stadsontwikkeling en autoritaire ingrepen.
Tijdens het evenement in de Koerdische metropool Amed (Tr. Diyarbakır) verklaarden co-burgemeester Serra Bucak en Halide Türkoğlu, woordvoerster van de DEM-vrouwenraad, dat vrouwen in de toekomst zichtbaar en effectief moeten zijn als actieve subjecten in alle domeinen van het gemeentelijk beleid – van ruimtelijke ordening en sociale zekerheid tot economische onafhankelijkheid.
Zorg, veiligheid en participatie
De verklaring definieert “vrouwen steden” als plaatsen waar gelijkheid, veiligheid, ecologische duurzaamheid en collectieve herinnering structureel verankerd zijn. Ze richt zich tegen een technocratische, mannelijke stadsplanning die zorgwerk, armoede, geweld en uitsluiting van vrouwen systematisch onzichtbaar maakt.
De steden moeten in de toekomst worden georganiseerd volgens een reeks centrale principes: feministisch perspectief, gendergelijkheid, bestrijding van gendergerelateerd geweld, collectieve verantwoordelijkheid voor zorgwerk, een solidaire lokale economie en meertalige, inclusieve structuren voor vrouwen van alle leeftijden, alle afkomsten en met een handicap.
Politiek antwoord op geweld, armoede en onderdrukking
De verklaring benadrukt dat vrouwen niet alleen te lijden hadden onder patriarchale structuren, maar ook onder autoritaire ingrepen zoals gedwongen bestuur. De opbouw van feministische structuren werd systematisch vernietigd door onderdrukking, maar nooit volledig uitgewist – integendeel: “Deze praktijk leeft voort in het collectieve geheugen en wordt opnieuw opgebouwd”, aldus de initiatiefnemers.
De stad wordt daarbij niet gezien als een abstracte ruimte, maar als een levend geheel van herinneringen, dagelijkse routines, zorg en politieke handelingsbekwaamheid. Het doel is om stadsontwikkeling “niet voor vrouwen, maar met vrouwen” vorm te geven.
Concrete plannen: van schuilplaatsen tot planning
Het voorgestelde pakket maatregelen omvat onder andere:
▪ Vrouwenopvangcentra, 24 uur per dag bereikbare hulplijnen en beschermde woningen voor alleenstaande moeders.
▪ Uitbreiding van door vrouwen geleide sociale centra en gezondheidsvoorzieningen in de moedertaal.
▪ Genderbewuste stadsplanning: veilige wegen, barrièrevrije infrastructuur, groene zones in de buurt van woonwijken.
▪ Bevordering van solidaire vrouwelijke economieën die verder gaan dan precair handwerk – van landbouw en cultuur tot de digitale economie.
▪ Voorkeursbehandeling voor vrouwencoöperaties bij openbare aanbestedingen
▪ Regelmatige inventarisatie van geweld, armoede, zorgwerk en onzichtbaarheid in de stedelijke structuur
▪ Participatieve controlestructuren zoals een “vrouwenparlement” met begrotingsrecht
Daarnaast is een implementatie in drie fasen gepland, met proefprojecten, uitbreiding en structurele verankering.
“Jin, Jiyan, Azadî” als planningsprincipe
Het initiatief ziet zichzelf als een praktische uitdrukking van een politiek zelfbeeld: vrouwenrechten, gelijkheid, sociale zekerheid en vrede zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden. De verklaring sluit af met de zin: “Wat we met Vrouwenstad bedoelen, is niets anders dan het motto ‘Jin, Jiyan, Azadî’ opnemen in het bestemmingsplan, de begroting, de haltes en de straatnamen.”
Bron: ANF
