- Zuid-Koerdistan
De Yezidische vrouwenbeweging TAJÊ heeft opgeroepen om de strijd voor de bevrijding van de Yezidi’s die tijdens de genocide van 2014 zijn ontvoerd, te intensiveren. Tijdens een workshop in Şengal (Sinjar) verklaarde de organisatie dat de kwestie van de nog steeds vermisten een centraal aandachtspunt moet blijven voor de gehele yezidische samenleving.
Het evenement vond plaats onder het motto „Ji bo edalet û azadiyê, tu jî bibe dengê dîlgirtiyên fermanê“ („Voor gerechtigheid en vrijheid – word ook jij de stem van de ontvoerde slachtoffers van de Ferman“) in de buurt van Xanesor. Onder andere vrouwen die zelf uit de gevangenschap van de terreurmilitie „Islamitische Staat“ (IS) zijn bevrijd, leden en leidinggevenden van TAJÊ en vertegenwoordigers van vrouwenorganisaties in Şengal namen deel.
„Onze vrijheid hangt af van de vrijheid van de ontvoerde mensen“
Na een minuut stilte voor de gesneuvelden van de Koerdische vrijheidsstrijd en de slachtoffers van de genocide opende TAJÊ-woordvoerster Rîham Hesen de inhoudelijke besprekingen. Hesen herinnerde eraan dat het lot van talrijke mensen die tijdens de genocide zijn ontvoerd, ook twaalf jaar later nog onopgehelderd is. IS zou doelbewust vrouwen tot slavernij hebben gedwongen om via hen de gehele yezidische samenleving te vernietigen. Tegelijkertijd zou juist vanuit de vrouwen het verzet zijn ontstaan.
„We willen dat onze ontvoerde vrouwen worden bevrijd en niet in de vergetelheid raken”, zei Hesen. De TAJÊ heeft zich tot nu toe ingezet voor alle Yezidische vrouwen en zal dit werk voortzetten. De bevrijding van de ontvoerde vrouwen is een strategische kwestie voor de yezidische samenleving, waarvoor iedereen verantwoordelijkheid moet nemen: „Onze vrijheid hangt af van de vrijheid van onze ontvoerde vrouwen.”
„Wij zijn niet meer de vrouwen van vóór de Ferman“
Viyan Hebabî, commandante van de vrouweneenheden van Şengal (YJŞ), plaatste de huidige organisatie van de yezidische vrouwen in de context van de genocide en het verzet dat daarna ontstond. Vrouwen werden tijdens de vervolging van de yezidi’s keer op keer doelbewust tot doelwit gemaakt, omdat zij een dragende rol binnen de yezidische samenleving vervulden. „De vijand wilde onze samenleving via de vrouwen vernietigen“, zei Hebabî.
Na de Ferman van 2014 zouden de Yezidische vrouwen echter zelf het initiatief hebben genomen om hun rechten en hun toekomst te verdedigen. „Ze nemen hun eigen beslissingen. Dit punt hebben we bereikt door onze strijd en onze offers. Niemand kan nog over onze wil beslissen. We zijn niet meer de vrouwen van vóór de Ferman.” De vrouwen zouden zich tegen hun uitroeiing hebben georganiseerd en een eigen maatschappelijke kracht hebben opgebouwd. „We zullen deze vernietiging niet accepteren. Dat we hier vandaag zijn, is daar het bewijs van”, verklaarde Hebabî. Ze noemde de bevrijding van degenen die nog steeds ontvoerd zijn een gezamenlijke verantwoordelijkheid: „Dat is een morele en gewetenskwestie.”
Vervolgens las TAJÊ-woordvoerster Rîham Haco een boodschap voor van de in Duitsland gevestigde overkoepelende organisatie van de Yezidische vrouwenraden (SMJÊ), waarin met name het verzet en de zelforganisatie van de vrouwen werden benadrukt.
Genocide is gericht op het voortbestaan van een samenleving
Cîhan Celo van de Jineolojî-academie in Şengal ging in op de langetermijngevolgen van genocide. Tijdens een seminar met de titel „De psychologische gevolgen van de Ferman voor de maatschappelijke identiteit en het voortbestaan“ waarschuwde zij ervoor om genocide te reduceren tot de fysieke moord op individuele mensen. „De Yezidi’s zijn niet alleen slachtoffers van een genocide, maar mensen met een duizenden jaren oude geschiedenis, diepe wortels en een eigen levensfilosofie”, aldus Celo.
De gemeenschap heeft 74 vervolginggolven doorstaan en zal haar verzet voortzetten. „Genocide betekent niet alleen het doden van mensen. Het is de poging om het idee van een samenleving volledig uit te wissen uit haar eigen bestaan”, legde Celo uit. Daarom verschillen de psychologische gevolgen ook fundamenteel van die van gewone oorlogen of natuurrampen.
De workshop werd voortgezet met verdere bijdragen en boodschappen. De workshop maakt deel uit van een door TAJÊ geïnitieerde campagne, waarmee het lot van de tijdens de genocide ontvoerde Yezidi’s opnieuw sterker onder de aandacht van het maatschappelijke en politieke publiek moet worden gebracht.
