- Brussel
De strijd van de Koerden voor internationale erkenning en vertegenwoordiging gaat een nieuwe fase in. Zübeyir Aydar, lid van de Uitvoerende Raad van het Nationaal Congres van Koerdistan (KNK), zei dat de Koerden, ondanks hun bevolkingsaantal van ongeveer 60 miljoen, op internationaal niveau niet vertegenwoordigd worden vanuit hun eigen politieke wil. Aydar zei: „Ook wij willen vertegenwoordigd worden. Onze eis is gelijkheid.”
Aydar sprak met ANF Nieuwsagentschap en benadrukte dat het initiatief om vertegenwoordiging bij de Verenigde Naties (VN) te verkrijgen niet louter een diplomatieke eis is, maar een belangrijk onderdeel van de strijd van de Koerden voor erkenning als gelijkwaardig volk.
ANF sprak met Zübeyir Aydar over de eisen die werden gesteld en de besluiten die werden genomen tijdens de door het KNK op 3 oktober in Brussel georganiseerde conferentie, evenals over het belang van de Koerdische nationale eenheid.
Met welke uitdagingen worden de Koerden vandaag de dag geconfronteerd op het gebied van internationale erkenning en vertegenwoordiging?
Als volk en als natie worden we niet officieel erkend. Onze strijd is erop gericht dat de Koerden door iedereen worden erkend, net als andere naties over de hele wereld. Ja, het bestaan van de Koerden wordt erkend en Koerden worden wel erkend, maar deze erkenning heeft nog niet de juridische, politieke en diplomatieke status gekregen waarnaar we streven.
In Irak is er sinds 2004 sprake van officiële erkenning. Koerden hebben binnen Irak een federale status. In Syrië is er sprake van gedeeltelijke erkenning. In Turkije en Iran worden de Koerden echter niet als natie erkend. Geen enkele internationale instelling, met inbegrip van de Verenigde Naties, erkent een instelling of vertegenwoordigend orgaan dat de Koerden als natie en volk vertegenwoordigt.
In die zin is een aspect van onze strijd voor vrijheid het verkrijgen van erkenning binnen de landen waar we wonen, terwijl een ander aspect het verkrijgen van internationale erkenning is. Net als andere naties over de hele wereld moeten we zowel nationaal als internationaal vertegenwoordigd zijn. Koerdistan moet worden erkend als een geografische entiteit en de Koerden als een natie. Ook moet een vertegenwoordigend orgaan worden erkend dat bevoegd is om namens de Koerden te spreken.
Net als op andere gebieden kampen we met een groot gebrek aan vertegenwoordiging op internationaal niveau. We hebben een initiatief gelanceerd om dit aan te pakken. De Koerdische bevolking telt ongeveer 60 miljoen mensen. Desondanks blijven de Koerden een volk zonder eigen staat, zonder vertegenwoordiging en zonder erkenning. Deze situatie kan zo niet doorgaan.
De meerderheid van de Koerden woont in Turkije, Iran, Irak en Syrië. Elk deel van Koerdistan valt onder de soevereiniteit van een van deze staten. Hoewel de situatie van land tot land verschilt, blijft het fundamentele probleem hetzelfde.
We zijn niet vertegenwoordigd in de Turkse regering en we zijn evenmin partners in de staat. In Iran is de situatie hetzelfde. Hoewel Koerden in Irak een andere status hebben, zijn er nog steeds tekortkomingen in hun internationale vertegenwoordiging. In Syrië doet zich een vergelijkbare situatie voor.
Toch behoren de Koerden tot de inheemse en oude volkeren van deze regio. Net als de Turken, Arabieren, Perzen, Azerbeidzjanen, Grieken, Armeniërs en andere volkeren in de regio moeten ook de Koerden internationaal vertegenwoordigd zijn.
De Algemene Vergadering van de Verenigde Naties bespreekt kwesties die de hele wereld aangaan. Vertegenwoordigers van de volkeren en naties van de wereld nemen daar het woord. Ook over de Koerden wordt van tijd tot tijd gesproken, maar hun eigen vertegenwoordigers zijn niet aanwezig. Ook de Koerden hebben het recht om vanaf dat podium te spreken en vertegenwoordigd te worden.
Het opeisen van dit recht betekent niet dat we ons tegen Turkije, Iran, Syrië of Irak verzetten. Wij zijn voorstander van samenwerking en gezamenlijke oplossingen. Wij zijn echter geen Turken, Perzen of Arabieren. Wij zijn een afzonderlijke natie. Wij hebben onze eigen cultuur, onze eigen taal, ons eigen volk en ons eigen land. Deze realiteit moet worden erkend.
Dit is de internationale dimensie van de strijd voor vrijheid. De strijd voor vrijheid beperkt zich niet tot het veiligstellen van bepaalde rechten binnen een bepaald land. Wij moeten ook een stem en inspraak hebben bij beslissingen op internationaal niveau. Wij zetten dit proces in gang. Dit is ook een recht van het Koerdische volk.
Wij eisen het herstel van een recht dat ons is ontnomen. Wij verzetten ons niet tegen de vertegenwoordiging van andere volkeren. Wij willen ook vertegenwoordigd worden. Onze eis is gelijkheid. Wij willen in deze wereld leven als een natie en een volk met gelijke rechten. Wij moeten gelijke rechten en vertegenwoordiging hebben, niet alleen in de landen waar wij wonen, maar ook onder de volkeren van de wereld.
Hoe is het initiatief om internationale vertegenwoordiging voor de Koerden te waarborgen tot stand gekomen?
In het kader van dit initiatief hebben we uitgebreide diplomatieke besprekingen gevoerd. We hebben deskundigen ontmoet, standpunten uitgewisseld en overleg gepleegd. We hebben de kwestie op de agenda geplaatst van de Algemene Vergadering van de KNK, die op 6 en 7 juni plaatsvond. Na afloop van de besprekingen besloot de Algemene Vergadering een dergelijk proces op gang te brengen.
Voor het eerst heeft een Koerdische organisatie namens het Koerdische volk officieel een dergelijk proces in gang gezet. In het kader van dit initiatief werd namens de KNK ook persoonlijk een brief overhandigd aan António Guterres, secretaris-generaal van de Verenigde Naties.
Op 3 oktober organiseerden we een conferentie in Brussel om het initiatief onder de aandacht te brengen van zowel een nationaal als internationaal publiek, en met name van het Koerdische publiek. Het doel van de conferentie was om deze kwestie op de agenda te zetten van alle Koerden en hun vrienden, iedereen te verenigen rond een gemeenschappelijk standpunt en het bewustzijn te vergroten.
Iedereen was uitgenodigd voor de conferentie. De opkomst was over het algemeen goed, hoewel er enkele hiaten waren. We zullen eraan werken om deze aan te pakken. Het besluit werd met alle Koerden gedeeld. Een KNK-delegatie reisde naar Zuid-Koerdistan en hield daar bijeenkomsten op hoog niveau met alle belangrijke politieke figuren en partijen.
We willen dat iedereen aan dit proces deelneemt. Tot nu toe heeft niemand bezwaar gemaakt tegen het initiatief. Er wordt echter nog steeds gediscussieerd over de manier waarop de verschillende partijen zullen deelnemen en hoe het proces zal worden gevoerd.
Welke besluiten zijn er tijdens de conferentie genomen, en welke plannen hebt u om deze uit te voeren?
Tijdens de conferentie is besloten een brede nationale commissie op te richten waarin alle partijen, organisaties, instellingen en relevante personen vertegenwoordigd zijn. Deze commissie zal verantwoordelijk zijn voor de coördinatie van het initiatief en het voortzetten van het proces.
Ook is besloten dat, zodra de commissie is opgericht, een handtekeningenactie zal worden gestart om deze in te dienen bij de VN en internationale instellingen. Het doel is om een petitiecampagne te organiseren waarbij miljoenen mensen betrokken zijn.
De campagne is echter nog niet van start gegaan. Eerst moet de commissie worden opgericht. Zodra deze is gevormd, zal zij aan de slag gaan en verdere plannen uitwerken.
De commissie zal vervolgens stappen ondernemen om de tijdens de campagne verzamelde handtekeningen bij de VN in te dienen. We zijn van plan het VN-hoofdkwartier in New York te bezoeken om de handtekeningen te overhandigen en vergaderingen te houden.
In welk stadium bevindt de oprichting van de commissie voor internationale vertegenwoordiging zich? Welke groepen zullen aan haar werkzaamheden deelnemen?
We hebben voorafgaand aan de conferentie met alle partijen overleg gevoerd en iedereen geraadpleegd. We hebben nu een besluit genomen en een document opgesteld waarin de basis van dit proces wordt uiteengezet. Het comité is nog niet opgericht. We zullen een nieuwe ronde van besprekingen starten om het comité samen te stellen.
We zullen de partijen, organisaties en instellingen die we hebben geraadpleegd, vragen om hun vertegenwoordigers voor het comité voor te dragen, indien zij bereid zijn deel te nemen. We willen weten wie hen in dit comité zal vertegenwoordigen. We bevinden ons momenteel in de beginfase van het proces.
Waarschijnlijk zullen er in de nabije toekomst delegaties naar Zuid-Koerdistan en Rojava reizen. Er zullen gesprekken worden gevoerd met alle groepen, inclusief die in deze regio’s. De standpunten en deelname van verschillende partijen, groepen en politieke vertegenwoordigers zijn belangrijk. De KNK zal deze inspanningen coördineren en gesprekken voeren met alle betrokkenen.
De commissie zal niet uitsluitend uit politieke vertegenwoordigers bestaan. Ook juristen, diplomaten en deskundigen moeten aan dit werk deelnemen. Er zouden verschillende subcommissies met specialisten kunnen worden opgericht. Deze structuren, georganiseerd rond recht, diplomatie en andere expertisegebieden, zouden hun werk via een breed netwerk kunnen uitvoeren.
Welke diplomatieke stappen zijn nodig om de Koerden de waarnemersstatus bij de VN te verzekeren? Hoe kunnen de ervaringen van andere volkeren als leidraad dienen?
Aangezien wij geen eigen staat hebben, is de waarnemersstatus de enige optie voor onze vertegenwoordiging bij de VN. Om dit te bereiken, moet een staat of een groep staten de kwestie aan de orde stellen in de Algemene Vergadering van de VN, waar een meerderheid van stemmen moet worden behaald.
Dit is geen eenvoudig proces. Een land moet de kwestie op de agenda van de Algemene Vergadering plaatsen. Wij kunnen de agenda niet zelf bepalen, omdat wij dat recht niet hebben. Er zijn ongeveer 192 lidstaten bij de VN. Ten minste één van deze staten, of een groep daarvan, moet de kwestie aan de orde stellen. Dit vereist dat wij internationale lobbyinspanningen ontplooien.
Er zijn ook voorbeelden van andere volkeren die de waarnemersstatus bij de VN hebben verkregen. We kunnen kijken naar hoe de Palestijnen vertegenwoordiging met waarnemersstatus hebben bereikt. De Arabische Liga erkende eerst de Palestijnse Bevrijdingsorganisatie (PLO) als de legitieme vertegenwoordiger van het Palestijnse volk. Vervolgens legde zij dit besluit voor aan de Algemene Vergadering van de VN. Bij de daaropvolgende stemming aanvaardde een meerderheid de vertegenwoordiging van het Palestijnse volk door de PLO met waarnemersstatus.
Een soortgelijk proces vond plaats in Zuid-Afrika. Terwijl Nelson Mandela in de gevangenis zat, erkende de Afrikaanse Unie het Afrikaans Nationaal Congres (ANC) als de legitieme vertegenwoordiger van de zwarte bevolking van Zuid-Afrika. Vervolgens werd een aanvraag ingediend bij de VN, en deze vertegenwoordiging werd aanvaard. Tegenwoordig is het ANC de regerende partij van Zuid-Afrika. Aangezien Zuid-Afrika al een lidstaat van de Verenigde Naties is, is er geen behoefte meer aan de vroegere waarnemersstatus.
Een soortgelijk proces vond plaats in Namibië met de South West Africa People’s Organisation (SWAPO). De Afrikaanse Unie erkende de SWAPO als de legitieme vertegenwoordiger van Namibië. De kwestie werd vervolgens voorgelegd aan de VN, die deze vertegenwoordiging aanvaardde en de waarnemersstatus toekende.
Deze voorbeelden laten zien dat er ook een weg is naar internationale erkenning van legitieme Koerdische vertegenwoordiging. Er ligt echter nog een lange, moeilijke en uitdagende weg voor ons. We hebben een stap gezet, maar we staan nog maar aan het begin van het proces.
We zijn aan deze reis begonnen en we zullen doorgaan. Dit initiatief vertegenwoordigt een andere dimensie van de bredere strijd voor vrijheid die op verschillende terreinen wordt gevoerd.
Een van de fundamentele voorwaarden voor het tot stand brengen van een sterke internationale vertegenwoordiging is dat de Koerdische politieke krachten een gemeenschappelijk standpunt ontwikkelen. Wat zijn volgens u vandaag de dag de belangrijkste obstakels voor de Koerdische nationale eenheid?
De kwestie van de eenheid is al lang een open wond voor de Koerden. Koerdistan werd aanvankelijk verdeeld tussen de Safaviden en de Ottomanen. Deze verdeling kwam in de praktijk tot stand in de 16e eeuw. Het Verdrag van Qasr-e Shirin, ondertekend in 1639, formaliseerde de verdeling, waardoor het ene deel van Koerdistan binnen Iran kwam te liggen en het andere binnen Ottomaans grondgebied. De scheiding zette zich na deze formele verdeling voort. Later verdeelde het Verdrag van Lausanne in 1923 Koerdistan in vier delen. Dit blijft een diepe wond voor het Koerdische volk.
De fundamentele oorzaken zijn bezetting en verdeeldheid. Naast deze historische omstandigheden zijn er ook obstakels die verhinderen dat Koerdische organisaties zich verenigen. Het proces van nationaal ontwaken en natievorming onder de Koerden is relatief laat begonnen, en er is nog onvoldoende nationale eenheid bereikt.
We proberen iedereen bij elkaar te brengen via een andere aanpak. De KNK zet zich sinds 1999 in voor dit doel. Nationale eenheid is een van de belangrijkste prioriteiten van de KNK. We hebben nog niet al onze doelstellingen bereikt, maar dit blijft op onze agenda staan.
De oproep tot een nationale conferentie tijdens de bijeenkomst van 3 oktober was in dit opzicht ook belangrijk. Het gebrek aan nationale eenheid is overal voelbaar. We onderhouden betrekkingen met partijen en groeperingen uit Koerdistan en met alle geledingen van de samenleving. Ons fundamentele doel is om ons te verenigen rond een gemeenschappelijke strategie en een instelling op te richten die ons allen kan vertegenwoordigen.
We kunnen bijvoorbeeld overeenstemming bereiken over vertegenwoordiging bij de VN. Ook al hebben we nog geen voldoende ontwikkelde institutionele structuur opgezet, kunnen we een gezamenlijk besluit nemen over de internationale vertegenwoordiging van de Koerden, een gezamenlijke commissie instellen en samenwerken.
We kunnen Newroz samen vieren in de diaspora, gezamenlijke evenementen en conferenties organiseren en spoedvergaderingen houden wanneer zich in Koerdistan een belangrijke kwestie voordoet. We leggen deze voorstellen voor aan iedereen die we ontmoeten. We zijn niet gebonden aan één bepaalde aanpak; we staan open voor ieders suggesties.
Er is nu meer dialoog onder Koerden dan in het verleden. De regio wordt ook geconfronteerd met aanzienlijke gevaren. Als we niet tot elkaar kunnen komen, lopen we het risico de verworvenheden die we hebben bereikt te verliezen. Als we ons verenigen, kunnen we onze bestaande verworvenheden zowel beschermen als verder uitbouwen. Al deze ontwikkelingen dwingen ons om samen te komen. Ook het volk wil dit.
Iedereen moet daarom partijbelangen opzij zetten en voorrang geven aan nationale belangen. Partijen kunnen blijven bestaan, maar we moeten ook samenkomen onder een gemeenschappelijke nationale paraplu en binnen het kader van een gezamenlijke strategie. Dit is een zaak van vitaal belang.
Welke invloed heeft het „Vredes- en Democratische Samenlevingsproces” in Noord-Koerdistan op de inspanningen voor Koerdische eenheid en internationale vertegenwoordiging?
Koerden hebben nu meer mogelijkheden om zich te verenigen. Het Vredes- en Democratische Samenlevingsproces draagt ook bij aan de eenheid onder de Koerden. Het welslagen van dit proces is van cruciaal belang voor alle Koerden.
Als de obstakels voor het oplossen van de Koerdische kwestie in het noorden beginnen te worden overwonnen en de kwestie op weg is naar een oplossing, zal dit positieve gevolgen hebben voor de andere drie delen van Koerdistan. Het zal ook een positieve invloed hebben op de regio en bijdragen aan het samenbrengen van de Koerden.
De huidige periode en omstandigheden zijn in dit opzicht gunstig. We moeten stappen zetten in de richting van zowel nationale eenheid als internationale vertegenwoordiging. We hebben de eerste stap gezet en we zullen dit proces verder ontwikkelen.
