De onzekerheden rond het overgangsproces in Syrië, de militaire activiteiten langs de grens, de interventies van regionale mogendheden en de strijd om energie- en handelsroutes zorgen voor een verschuiving in de machtsverhoudingen in het Midden-Oosten.
Onderzoeker en journalist Nidal Hawari sprak met ANF Nieuwsagentschap over de laatste ontwikkelingen in Syrië, het beleid van de overgangsregering, benoemingen in het parlement, de uitdagingen waarmee verschillende gemeenschappen worden geconfronteerd en de regionale strijd om invloed. Hij gaf daarbij zijn visie op de steeds intensievere conflictdynamiek en de gevolgen daarvan voor de volkeren in de regio.
Hawari zei dat Ankara zijn binnenlandse en buitenlandse beleidsmanoeuvres voortzet in lijn met de buitenlandse beleidsaanpak van Donald Trump, en stelde dat operaties gericht tegen de binnenlandse oppositie en militaire initiatieven in het buitenland deel uitmaken van dezelfde bredere strategie.
Benoemingen en integratie worden bepaald door de belangen van de krachten ter plaatse
Nidal Hawari zei dat de verkiezingsbeloften die na de val van het Syrische regime waren gedaan, waren uitgesteld en stelde dat het optreden van de interim-regering onder leiding van de Syrische overgangspresident Ahmed al-Sharaa bijdroeg aan een impasse in plaats van de problemen van het land op te lossen.
In een reactie op de parlementaire benoemingen en het integratiebeleid van de interim-regering stelde Hawari dat deze maatregelen minder werden bepaald door de behoeften van het Syrische volk dan door de eisen van de krachten die ter plaatse actief zijn.
Hawari zei: „Na de val van de regering-Assad werd aangekondigd dat de interim-regering binnen korte tijd verkiezingen zou houden. Later werd dit proces echter met vijf jaar uitgesteld. Vandaag de dag staat, afhankelijk van de ontwikkelingen, de integratie van krachten zoals de Syrische Democratische Strijdkrachten (SDF) op de agenda. Er worden nieuwe benoemingen gedaan in een poging om degenen die de interim-regering niet erkennen, te overtuigen. Deze benoemingen en integratieprocessen krijgen echter geen vorm door de eigen wil van de regering, maar in overeenstemming met de eisen van regionale machten en actoren ter plaatse.
Geen enkele overeenkomst, geen enkel integratieproces en geen enkele politieke regeling die de belangen van het Syrische volk niet vooropstelt, zal duurzaam zijn of door de samenleving worden aanvaard."
De problemen waarmee Koerden, Druzen en Alawieten worden geconfronteerd, blijven onopgelost
Hawari zei dat de fundamentele structurele problemen waarmee de gemeenschappen in Syrië te kampen hebben, bijna twee jaar na de val van het voormalige regime nog steeds niet zijn opgelost, en stelde dat de tot nu toe genomen maatregelen niet veel meer zijn dan cosmetische veranderingen. Hawari zei: „Het is bijna twee jaar geleden dat het Syrische regime is gevallen. De problemen waarmee de Koerden, Druzen, christenen en alawieten worden geconfronteerd, zijn nog precies hetzelfde als voorheen. Wat we zien, zijn slechts cosmetische veranderingen. Ik denk dat het een vergissing zou zijn om uit deze veranderingen te concluderen dat Syrië zich in een zeer positieve richting beweegt of dat er stabiliteit in het verschiet ligt.”
Hawari zei dat de Syrische samenleving nog steeds te maken heeft met een diepe economische crisis, brandstoftekorten en de dreiging van ISIS, en stelde dat de interim-regering heeft geprobeerd de groeiende sociaal-economische ontevredenheid af te leiden door zich te richten op minderheidsgemeenschappen.
Hawari vervolgde: "Na de revolutie vierden de mensen feest, in de overtuiging dat alles beter zou worden. Maar na verloop van tijd daalde de levensstandaard tot onder het niveau van het vorige regime. Toen mensen hun elektriciteitsrekeningen niet meer konden betalen of geen kookgas meer konden kopen, begonnen ze hun ontevredenheid te uiten. Toen er protesten ontstonden, reageerde de interim-regering door de terreurdaden tegen minderheden te intensiveren. Ze voerde de druk op de alawitische gemeenschap aanzienlijk op in een poging de oppositie waarmee ze te maken had, af te leiden naar de alawieten. Het arresteerde enkele symbolische figuren en lanceerde campagnes waarin het beweerde dat het ‘degenen die verantwoordelijk waren voor het bloedbad onder de soennieten ter verantwoording riep’."
Hawari zei ook dat het besluit van Rusland om benzine uit Syrië te betrekken nadat zijn raffinaderijen tijdens de oorlog in Oekraïne waren beschadigd, de brandstoftekorten ter plaatse had verergerd. Hij beschreef de toenemende verdeeldheid binnen de interim-regering als volgt: „Er beginnen zich verschillende blokken binnen de regering af te tekenen: degenen die gelieerd zijn aan Turkije en de Moslimbroederschap, degenen die dicht bij Qatar en Israël/de Verenigde Arabische Emiraten staan, en degenen die gelieerd zijn aan de Verenigde Staten.”
De oorlog tegen Iran is nog lang niet voorbij
Hawari stelde dat de wapenstilstanden die in de hele regio zijn afgekondigd geen echte vrede betekenen, maar eerder tijdelijke pauzes zijn die militaire troepen in staat stellen zich te hergroeperen en hun logistieke capaciteiten te versterken. Hij zei dat de regionale oorlogsstrategie die na Irak werd gevolgd, nu wordt voortgezet met Iran als doelwit.
In zijn bespreking van het beleid van de wereldmachten zei Hawari: „De oorlog tegen Iran is nog lang niet voorbij. Deze wapenstilstanden zijn slechts pauzes die bedoeld zijn om de strijdkrachten de kans te geven zich te hergroeperen, nieuwe doelen te identificeren en de oorlog te hervatten. Wat Iran te horen krijgt, is dit: het moet een strategie volgen die de belangen van de Verenigde Staten en het Westen in de regio dient. Tenzij het dat doet, zal deze oorlog nooit eindigen.
De propaganda waarin wordt beweerd dat ‘Iran zich met succes heeft verzet en een grote overwinning heeft behaald’, is hetzelfde soort verhaal dat in Irak en Syrië werd gebruikt. In werkelijkheid is dit de voortzetting van een oorlog die erop gericht is de regio in lijn te brengen met de geostrategische belangen en energieprioriteiten van het Westen, en deze oorlog zal voortduren totdat Iran in die lijn is gebracht. Trump kan vandaag een akkoord sluiten en het morgen weer intrekken. Daarom heeft geen enkele bepaling van deze akkoorden enige echte inhoud.”
Hawari stelde dat regionale versnippering de strategische belangen van Israël dient en zei: „Vanuit het perspectief van Israël is het voordeliger dat grote mogendheden versnipperd raken en worden vervangen door kleinere staten of etnische entiteiten die hun eigen rechten veiligstellen en kleinere politieke eenheden vormen.”
Hawari zei ook dat de oorlog in Oekraïne in werkelijkheid een conflict is tussen het Westen, de Verenigde Staten en Rusland, en voegde eraan toe dat de gevolgen daarvan uiteindelijk in het Midden-Oosten moeten worden geregeld. Hij zei dat de komende NAVO-top ook binnen deze bredere context vorm zal krijgen.
De bondgenoten van vandaag waren de vijanden van gisteren
Hawari vestigde de aandacht op het veranderlijke karakter van tactische allianties in de regio en stelde dat Turkije de grenzen van zijn samenwerking met de Verenigde Staten heeft opgerekt en dat dit tot uiting is gekomen in de militaire logistiek en bevoorradingsnetwerken ter plaatse. Hij vervolgde: „Door zich nauwer aan te sluiten bij de strategie van de Verenigde Staten, is Turkije nu in staat om zeer harde en dreigende retoriek tegen Israël te gebruiken. Hierdoor heeft het ook zijn betrekkingen met Egypte en Saoedi-Arabië verbeterd. Ook de betrekkingen met Hezbollah in Libanon zijn verbeterd. Er worden zelfs wapens naar Hezbollah gestuurd via Turkije en Azerbeidzjan, via de alliantietroepen die in Syrië actief zijn. Deze krachtsverhoudingen zijn altijd veranderlijk. Tot voor kort vochten Hezbollah en de door Turkije gesteunde jihadistische groeperingen nog tegen elkaar. Vandaag de dag verlenen diezelfde krachten echter militaire steun aan Hezbollah. Met andere woorden: wapens die door Iran worden gestuurd, bereiken Hezbollah via hen.”
Hawari omschreef het bezoek van de Syrische interim-premier aan de regio Tripoli aan de Libanese grens als „een demonstratie van het soennitische front“ en zei dat de nieuwe realiteit de gevolgen van de koloniale politiek voor minderheidsgemeenschappen blootlegt. Hij voegde hieraan toe: „Onder deze omstandigheden proberen ze aan te tonen hoe zinloos de langdurige inspanningen van de alawitische gemeenschap om Palestina te steunen of zich in de politieke islam te integreren, zijn geweest.“ We hebben allemaal gezien dat zowel de dominante soennitische politieke islam als de sjiitische islam deze kleinere krachten en bondgenoten in de steek hebben gelaten telkens wanneer dat hun eigen belangen diende.
In de afgelopen twee jaar heeft noch de soennitische politieke islam, noch de sjiitische islam ook maar één woord gesproken om de bloedbaden die hebben plaatsgevonden te veroordelen of af te wijzen. Vandaag de dag steunen beide partijen elkaar om tactische redenen, omdat ze onder druk staan. Zodra Hezbollah geen bedreiging meer vormt voor Israël, zullen de belangen van Turkije en Israël aan het Syrische front opnieuw met elkaar in conflict komen.”
Volkeren zonder zelfverdediging worden niet als gesprekspartners behandeld
Hawari zei dat blijvende stabiliteit in het Midden-Oosten pas mogelijk zal zijn als de wereldwijde strijd om energiebronnen en geopolitieke invloed ten einde komt. Hij benadrukte dat het van vitaal belang is voor de inheemse volkeren van de regio, die gemarginaliseerd zijn en onderworpen aan koloniale overheersing, om een collectief vermogen tot zelfverdediging te ontwikkelen.
Nidal Hawari sprak ook over de toekomst van de volkeren in de regio en de noodzaak van zelfverdediging: „Hoe kunnen de inheemse volkeren van de regio – de Alawieten, de Koerden en de Druzen – zichzelf beschermen tegen deze enorme wereldmachten? De enige manier is door solidariteit tussen de volkeren en door hun eigen zelfverdediging op te bouwen. Geloof me, in het Midden-Oosten wordt een volk dat geen militaire macht en geen zelfverdedigingsvermogen heeft om zichzelf te beschermen, niet eens als gesprekspartner behandeld. Het wordt niet beschouwd als een echte politieke speler. Beslissingen worden over zijn hoofd heen genomen en zijn wil wordt simpelweg genegeerd.
De organisatievormen die deze volkeren tot nu toe hebben opgebouwd, en hun vermogen tot collectieve actie, zijn te zwak en ontoereikend gebleven. Ze moeten zich verenigen rond een gemeenschappelijk centrum en een zelfverdedigingsbeweging opbouwen, niet alleen ter plaatse, maar ook in de landen waar ze buiten de regio wonen.
De komende periode zal moeilijk zijn, en we zullen blijven lijden. Maar we mogen de hoop nooit verliezen en moeten de strijd voortzetten. Door de gezamenlijke solidariteit van volkeren en onderdrukten kunnen deze aanvallen worden verslagen."
