De delegatie van de DEM-partij is na twee maanden wachten opnieuw naar Imrali afgereisd. Deze vertraging wijst op bestaande problemen binnen het proces. De verantwoordelijkheid hiervoor ligt ongetwijfeld bij het huidige AKP-MHP-machtsblok. Volgens bronnen binnen de DEM-partij was de onderbreking van de gesprekken over Imrali bedoeld om druk uit te oefenen op de Koerdische vrijheidsbeweging. Nadat deze vorm van druk echter blijkbaar geen resultaten opleverde, werden de gesprekken hervat. Dit toont aan dat de AKP-MHP-regering haar beleid van dwang voortzet als een methode van speciale oorlogsvoering.
Beleid van speciale oorlogsvoering brengt het proces in gevaar
Dergelijke manoeuvres van speciale oorlogsvoering kunnen vroeg of laat een averechts effect hebben op de regering zelf. Om deze reden benadrukt de Koerdische leider, Abdullah Öcalan, dat er geen tijd meer verloren mag gaan en dat er onmiddellijk concrete stappen moeten worden ondernomen. Deze oproep is uiteraard gericht aan de regering. Zoals eerder benadrukt, moeten de realiteiten die in de praktijk al bestaan, eindelijk wettelijk worden vastgelegd. Alleen op deze manier kan het proces worden beschermd tegen zowel methoden van speciale oorlogsvoering als tegen externe inmenging.
Tot nu toe is er echter nog geen enkele concrete stap gezet. Alleen daadwerkelijke maatregelen kunnen het proces vooruit helpen. Met elke stap vooruit wordt het proces ook weerbaarder tegen diverse verstorende invloeden en druk. Wat nu nodig is, zijn juist die stappen die het proces duurzaam en blijvend kunnen maken. Dit vereist zowel de wettelijke erkenning van de bestaande feitelijke situatie als het creëren van wettelijke kaders die een democratisch politiek klimaat garanderen waarin vrije democratische politiek kan worden bedreven zonder beperkingen op de vrijheid van meningsuiting en vereniging.
Geen vooruitgang zonder wettelijke garanties
Wanneer de Koerdische leider oproept tot de onmiddellijke aanneming van een kaderwet, is dit duidelijk gericht op precies dergelijke maatregelen. Als een dergelijke kaderwet echter niet garandeert dat Abdullah Öcalan onder vrije omstandigheden politieke activiteiten kan ontplooien, zou deze uiteindelijk zinloos blijven, aangezien zij geen reëel effect zou hebben.
De eerste impuls voor dit proces werd gegeven door Devlet Bahçeli zelf. Hij verklaarde dat Abdullah Öcalan bepaalde stappen moest zetten en in ruil daarvoor ten volle zou kunnen profiteren van het “Recht op Hoop”. Meer nog, Bahçeli zei expliciet dat Öcalan in het parlement moest spreken. Iemand oproepen om vanaf het parlementaire podium te spreken, betekent in wezen het erkennen van zijn recht op politieke activiteit. Eerder had Bahçeli al gesuggereerd dat politieke betrokkenheid buiten Imrali ook mogelijk zou moeten zijn.
Tot nu toe is er echter nog geen enkele concrete stap gezet. Alleen daadwerkelijke maatregelen kunnen het proces vooruit helpen. Met elke stap vooruit wordt het proces ook weerbaarder tegen diverse verstorende invloeden en druk. Wat nu nodig is, zijn juist die stappen die het proces duurzaam en blijvend kunnen maken. Dit vereist zowel de wettelijke erkenning van de bestaande feitelijke situatie als het creëren van wettelijke kaders die een democratisch politiek klimaat garanderen waarin vrije democratische politiek kan worden bedreven zonder beperkingen op de vrijheid van meningsuiting en vereniging.
Geen vooruitgang zonder wettelijke garanties
Wanneer de Koerdische leider oproept tot de onmiddellijke aanneming van een kaderwet, is dit duidelijk gericht op precies dergelijke maatregelen. Als een dergelijke kaderwet echter niet garandeert dat Abdullah Öcalan onder vrije omstandigheden politieke activiteiten kan ontplooien, zou deze uiteindelijk zinloos blijven, aangezien zij geen reëel effect zou hebben.
De eerste impuls voor dit proces werd gegeven door Devlet Bahçeli zelf. Hij verklaarde dat Abdullah Öcalan bepaalde stappen moest zetten en in ruil daarvoor ten volle zou kunnen profiteren van het “Recht op Hoop”. Meer nog, Bahçeli zei expliciet dat Öcalan in het parlement moest spreken. Iemand oproepen om vanaf het parlementaire podium te spreken, betekent in wezen het erkennen van zijn recht op politieke activiteit. Eerder had Bahçeli al gesuggereerd dat politieke betrokkenheid buiten Imrali ook mogelijk zou moeten zijn.
Als het „Recht op Hoop“ niet in welke vorm dan ook wordt gerealiseerd en er geen concrete stappen in die richting worden gezet, zullen de Koerden onvermijdelijk gaan geloven dat er een politiek spel wordt gespeeld. Eén ding is echter zeker: noch Abdullah Öcalan, noch de vrijheidsbeweging laten zich misleiden. Als er daadwerkelijk vertragingstactieken worden toegepast, zullen dergelijke berekeningen vroeg of laat mislukken. Niet voor niets zegt men: “De kaars van een leugenaar brandt slechts tot het avondgebed.” Juist daarom benadrukt de Koerdische leider nadrukkelijk dat er onverwijld concrete stappen moeten worden ondernomen.
Tegenstrijdigheden ondermijnen het proces
Tijdens de bijeenkomst op 27 maart werd zowel de Koerdische leider als de Imrali-delegatie verzekerd dat er een wetsontwerp zou worden opgesteld. Bovendien werd er zelfs een stappenplan gepresenteerd voor het opstellen van de wet en het indienen ervan bij het parlement. Toch werden er daarna pogingen ondernomen om de gesprekken te gebruiken als middel om druk uit te oefenen en de vrijheidsbeweging, met meer dan vijftig jaar ervaring in politieke en sociale strijd, te chanteren. Het feit dat er tot op heden geen concreet wettelijk initiatief is ontwikkeld, weerspiegelt een onserieuze en oppervlakkige politieke aanpak. Normaal gesproken zou men zeggen: zo gedraagt een staat zich niet. Toch is hier precies zo'n aanpak aan de dag gelegd. De praktijken van speciale oorlogsvoering die gedurende decennia zijn gecultiveerd, leiden uiteindelijk tot precies dit soort politieke situaties.
Als de huidige politieke gesprekken werkelijk als belangrijk worden beschouwd en serieus worden genomen, dan moeten deze methoden worden afgezworen. Anders kunnen ze zich uiteindelijk tegen de regering zelf keren.
Druk op de CHP
Het is ook opvallend dat juist in een dergelijke periode de politieke druk op de CHP (Republikeinse Volkspartij) zo hoog is opgelopen. Het is moeilijk om hier geen verband te zien met het lopende proces. De gerechtelijke interventie tegen de CHP wordt duidelijk gesteund door de huidige regering. Wanneer vertegenwoordigers van de AKP beweren dat ze er niets mee te maken hebben, vragen ze in feite aan het publiek om blind en doof te zijn. Zelfs een aanzienlijk deel van de AKP-aanhangers zelf gelooft dergelijke verklaringen waarschijnlijk niet.
Wordt de democratische politieke ruimte op deze manier ingeperkt, alleen om de guerrillastrijders later te vertellen dat ze de wapens moeten neerleggen en zich tot de democratische politiek moeten wenden? Toch is dit precies het verklaarde doel van de Koerdische leider en de Koerdische vrijheidsbeweging. Ironisch genoeg is het echter de regering zelf die dit perspectief saboteert. En dit gaat niet langer alleen over de terugkeer van de guerrillastrijders. Zelfs onder politici die gedwongen waren naar Europa te vertrekken, ontstaat een groeiend sentiment: hoe kan iemand onder deze omstandigheden naar zo'n land terugkeren?
Auteur: Dr. Hayri Hazargöl
