De Coördinatie van de Yezidische Gemeenschap in Europa (KCÊ-E) heeft haar steun voor de onderhandelings- en integratieprocessen in Şengal, Turkije en Syrië opnieuw bevestigd. In een verklaring die maandag is gepubliceerd, benadrukt de organisatie tegelijkertijd dat de rechten, de maatschappelijke zelforganisatie en de onafhankelijke politieke vertegenwoordiging van de Yezidi’s in alle overeenkomsten gewaarborgd moeten zijn. „Ons principiële standpunt is duidelijk: wij steunen de democratische dialoog en onderhandelingen. Methoden die de wil en het legitieme recht op vertegenwoordiging van de yezidische gemeenschap uitsluiten of negeren, zullen wij echter nooit accepteren”, verklaarde de KCÊ-E.
Overeenkomst met Bagdad mag niet worden ingezet tegen de Koerdische identiteit
De coördinatie beschouwt de overeenkomst tussen de zelfverdedigingstroepen van Şengal en de Iraakse centrale regering als een belangrijke stap naar de oplossing van de politieke en veiligheidsgerelateerde problemen in de regio. De genocide door de zogenaamde Islamitische Staat (IS) in 2014 heeft de kwesties rond veiligheid, ontheemding, maatschappelijke organisatie en de politieke status van de yezidi’s tot existentiële uitdagingen gemaakt. Tegelijkertijd verzet de KCÊ-E zich tegen pogingen om de onderhandelingen met Bagdad af te schilderen als een afkeer van Koerdistan of de Koerdische identiteit.
„Onderhandelen met de Iraakse centrale regering en een overeenkomst sluiten, betekent geenszins dat de historische, maatschappelijke en culturele banden van de Yezidi’s met het Koerdische volk en met Koerdistan worden ontkend.” De Yezidi’s maken deel uit van de historische realiteit van Koerdistan. Deze verbondenheid en de politieke overeenstemming met de Iraakse staat mogen niet tegen elkaar worden uitgespeeld. De inhoud en uitvoering van de overeenkomst moeten echter onderworpen zijn aan democratische controle. Kritiek is legitiem, mits deze erop gericht is bestaande tekortkomingen te verhelpen.
Kritiek op gesprekken zonder maatschappelijke legitimiteit
Wat Turkije betreft, juicht de coördinatie de inspanningen toe voor de erkenning van de vrijheid van godsdienst en identiteit, een veilige terugkeer van verdreven Yezidi’s en de oplossing van eigendoms- en huisvestingskwesties. Tegelijkertijd spreekt zij duidelijke bedenkingen uit over de manier waarop de gesprekken recentelijk namens de yezidische gemeenschap zijn gevoerd.
„Ons bezwaar richt zich niet tegen het feit dat er gesprekken plaatsvinden, maar tegen het feit dat deze worden gevoerd namens de gehele yezidische gemeenschap zonder voldoende voorbereiding, maatschappelijk mandaat en democratische controle.” Contacten met overheidsinstanties of politieke actoren geven individuen niet automatisch het recht om namens alle Yezidi’s te spreken of bindende beslissingen te nemen, zo staat in de verklaring.
De KCÊ-E dringt daarom aan op actieve deelname van yezidische instellingen, dorpsvergaderingen, lokale vertegenwoordigers, intellectuelen en maatschappelijke prominenten. Zij hecht daarbij bijzonder veel belang aan de zelfstandige en gelijkwaardige deelname van vrouwen aan politieke onderhandelingen en besluitvorming.
Rechten ook in het Syrische integratieproces waarborgen
Wat Syrië betreft, eist de organisatie dat de Yezidi’s in de lopende oplossings- en integratieprocessen worden erkend als een zelfstandige maatschappelijke gemeenschap. Daaronder vallen de bescherming van hun religieuze identiteit, hun collectieve rechten en hun veiligheid. De yezidi’s mogen niet louter besluiten uitvoeren die anderen over hun toekomst hebben genomen. Integendeel, zij moeten als legitieme politieke en maatschappelijke actoren betrokken worden bij de invulling daarvan.
Tot de belangrijkste eisen van de KCÊ-E behoren de officiële erkenning van de Yezidische geloofsgemeenschap en haar culturele autonomie, wettelijke waarborgen tegen discriminatie, de veilige en waardige terugkeer van ontheemden en het waarborgen van gelijke burgerlijke en collectieve rechten. De organisatie eist transparante en verantwoording afleggende vertegenwoordigingsstructuren voor alle onderhandelingen die namens de Yezidi’s worden gevoerd.
„Wij staan voor dialoog. Maar wij accepteren niet dat de wil van de yezidische gemeenschap wordt genegeerd, dat haar rechten worden opgeofferd aan politieke belangen of dat haar legitieme vertegenwoordiging wordt ondermijnd door individuele initiatieven. De toekomst van de yezidi’s moet door hun vrije wil worden bepaald. Dit principe geldt zowel voor Şengal als voor Turkije en Syrië.“
